Strafprocesrecht

Tegen de leer van de redelijke toerekening

N. Rozemond

Post thumbnail Is de leer van de redelijke toerekening wel zo redelijk? Deze leer speelt een belangrijke rol in het materiële strafrecht bij causaliteit, aansprakelijkheid van rechtspersonen en ontoerekenbaarheid bij psychische stoornissen. Zonder nadere uitleg van redenen voor strafrechtelijke aansprakelijkheid is de toepassing van de leer van de redelijke toerekening een vorm van rechterlijke willekeur op basis van machtspreuken. Die redenen kunnen worden gevonden in de beginselen van het strafrecht en de belangen die door het strafrecht worden beschermd.

Rode draad | Dissenting opinions
oktober 2024
AA20240872

Telasteleggen in gewoon en begrijpelijk Nederlands

J. de Hullu

Hoge Raad 27 juni 1995, nrs. 99412 en 99413, ECLI:NL:HR:1995:ZD0095 en ECLI:NL:HR:1995:ZD0096. Ook bekend als Amsterdams experiment I. Ook telasteleggingen, die in gewoon en begrijpelijk Nederlands zijn geformuleerd, moeten voldoende feitelijk zijn. Bovendien geldt het grondslagstelsel onverkort. Voor een veroordeling is vereist dat een telastelegging (omschrijvingen van) de bestanddelen van het delict bevat waarop de telastelegging is toegesneden. Binnen deze grenzen zijn eenvoudige telasteleggingen mogelijk in het geldende stelsel, waarvan de Hoge Raad de belangrijkste kenmerken uiteenzet.

Annotaties en wetgeving | Annotatie
januari 1996
AA19960053

Terrorisme voorkomen in plaats van genezen via het straf(proces)recht?

M.A.H. van der Woude

Post thumbnail

Het straf(proces)recht wordt gezien als een belangrijk middel in de internationale strijd tegen terrorisme. In deze strijd lijkt het straf(proces)recht steeds te worden ingezet als een instrument om terrorisme te voorkomen. De recente jurisprudentie rondom teruggekeerde Syriëgangers lijkt dit alleen maar verder te bevestigen. In hoeverre past dit bij de klassieke uitgangspunten van het straf(proces)recht? En schieten we er eigenlijk wel wat mee op?

Opinie | Amuse
oktober 2015
AA20150746

The Collapse of American Criminal Justice – W.J. Stuntz

M.A.H. van der Woude

Post thumbnail The Collapse of American Criminal Justicewerd door rechtsgeleerde William Stuntz afgerond op zijn sterfbed. Daardoor heeft hij niet meer kunnen meemaken wat het boek teweeg heeft gebracht. Maartje van der Woude bespreekt in deze bijdrage het boek, dat volgens haar verplichte kost zou moeten worden voor Nederlandse juridische masterstudenten.

Literatuur | Boekbespreking
januari 2014
AA20140073

The Territorial Jurisdiction of the International Criminal Court

M. Vagias

Post thumbnail The International Criminal Court (ICC) became a reality with the adoption of the Rome Statute on 17 July 1998 and its entry into force on 1 July 2002. The Court is a permanent institution and self-standing international organization, established beyond the United Nations – but in fact existing and operating in close connection with it. One of the most contentious issues of the negotiations that led to the adoption of the Court’s constitution was the issue of its jurisdiction. An important question for analysis is the following: how little of an international crime need take place on State Party territory for the Court to have jurisdiction? This is the main question that will be addressed in this article.

Literatuur | Proefschriftbijdrage
januari 2012
AA20120062

Tijd slijt?

De wenselijkheid van afschaffing van de vervolgingsverjaring van jegens minderjarigen gepleegde zedenmisdrijven

L.G. de Graaf

Post thumbnail In dit artikel wordt de wenselijkheid van afschaffing van de vervolgingsverjaring van jegens minderjarigen gepleegde zedenmisdrijven onderzocht. Ingegaan wordt met name op de (on)mogelijkheid van het vergaren en waarderen van bewijs waar het gaat om (tientallen) jaren geleden gepleegde zedenmisdrijven. Aan bod komt onder meer de aan zedendelicten inherente bewijsproblematiek, de rechtspsychologische theorie van hervonden herinneringen en een rechtspraakonderzoek. Bovendien worden enkele principiële argumenten besproken.

Overig | Ars Aequi-prijswinnaar | Verdieping | Studentartikel
juni 2013
AA20130431

Toezeggingen aan getuigen in strafzaken of toch deals met criminelen

Nieuwe wetgeving

I.M. Abels

Een uiteenzetting van de nieuwe wet waarin het mogelijk gemaakt wordt dat het OM toezeggingen doet aan getuigen die belangrijke informatie kunnen verschaffen.

Annotaties en wetgeving | Wetgeving
oktober 2005
AA20050861

Tragisch verkeersongeluk: aanmerkelijke onvoorzichtigheid of verontschuldigbare foutieve interpretatie van een gebaar?

Th.A. de Roos

Hoge Raad 17 januari 2006, nr. 00155/05, ECLI:NL:HR:2006:AU3447 (Overstekend kind) Verdachte overrijdt in een personenbus een 5-jarig kind dat met zijn moeder een kruispunt fietsend oversteekt maar vlak voor de bus komt te vallen. Heeft het hof terecht zeer onvoorzichtig en onoplettend handelen bewezen verklaard? Hier komt het aan op het geheel van gedragingen van de verdachte, de aard en ernst daarvan en de overige omstandigheden van het geval. 's Hofs oordeel geeft geen blijk van een onjuiste rechtsopvatting en is evenmin onbegrijpelijk. A-G Knigge: anders. Het eerste middel, dat klaagt over een onbegrijpelijke strafmotivering, slaagt wel.

Annotaties en wetgeving | Annotatie
juni 2006
AA20060426

Tussen dader en slachtoffer: morele ambiguïteit in de zaak tegen Dominic Ongwen

S.H. Kraak

Post thumbnail Deze bijdrage onderzoekt hoe het Internationaal Strafhof moreel ambigue daders benadert, met bijzondere aandacht voor voormalige kindsoldaten die na hun achttiende internationale misdrijven plegen. Aan de hand van de zaak tegen Dominic Ongwen wordt betoogd dat het strafrechtelijke kader van het Internationaal Strafhof in beginsel voldoende ruimte biedt om hun moreel complexe status te adresseren, maar dat deze ruimte in zijn geval onvoldoende is benut.

Verdieping | Studentartikel
februari 2026
AA20260089

Twee concepten van psychische stoornis, twee maatstaven voor het bewijs ervan en twee ongelukkige wetswijzigingen

J. Bijlsma

Voor de vaststelling van ontoerekenbaarheid geldt een ander concept van psychische stoornis dan vereist is voor de oplegging van tbs. Voor het bewijs van beide stoornisconcepten zouden bovendien verschillende bewijsmaatstaven moeten gelden. Twee recente wetswijzigingen verwarren beide stoornisconcepten en bewijsmaatstaven.

Rode draad | Recht & Geest
september 2021
AA20210859

Uitbreiding van het spreekrecht van slachtoffers, nabestaanden en andere spreekgerechtigden in het strafproces

I.M. Abels

De Wet van 14 april 2016 tot wijziging van het Wetboek van Strafvordering ter uitbreiding van het spreekrecht van slachtoffers en nabestaanden in het strafproces en wijziging van de Wet schadefonds geweldsmisdrijven ter uitbreiding van de mogelijkheid van uitkering aan nabestaanden is op 1 juli 2016 in werking getreden. De uitbreiding van het spreekrecht voor slachtoffers staat in deze bijdrage centraal.

Annotaties en wetgeving | Wetgeving
september 2016
AA20160665

Uitlokking door burgers en de (on)bruikbaarheid van het daardoor verkregen bewijsmateriaal