Deze maand

Ars Aequi begint het nieuwe decennium met een lekker dik en gevarieerd nummer. Om te beginnen leggen Bart Jansen en Rogier Baart in hun artikel uit dat artsen iedere amputatiepatiënt zouden moeten wijzen op de mogelijkheden die er zijn om te beschikken over hun geamputeerde ledemaat, op grond van goederen-, gezondheids- en mensenrechtelijke overwegingen. Ook het artikel van Sara Engelen speelt zich af in de medische wereld, maar dan gaat het om geheimhoudingsbedingen en de rechtsgeldigheid daarvan.

Maarten de Wilde en Ciska Wisman behandelen de ‘Deense zaken’, waarin het Hof van Justitie een route lijkt te zijn ingeslagen van ambiguïteit, rechtsonzekerheid en uiteindelijk een willekeurige belastingheffing. Wessel Wijtvliet bespreekt een nieuwe methode om politiek-economische voorkeuren van EU-rechters te meten en analyseert de invloed van deze voorkeuren op de rechtspraak van het Gerecht inzake EU mededingings- en staatssteunrecht. Tea Mellema Kranenburg schijnt licht op de bijzondere positie van de notaris, die zowel ondernemer als ambtenaar is, Renetta Bos pleit voor opname van filosofen die positiefrechtelijke concepten integreren in hun filosofie, zoals Hegel, in de bachelor, en Teun van der Linden vertelt ons over zijn proefschrift ‘Aanvullend verrijkingsrecht’.

Een nieuw jaar betekent ook nieuwe thema’s, voor de Blauwe Pagina’s is dat dit jaar ‘Recht en politiek’ (de aftrap wordt verzorgd door Ronald Tinnevelt) en de Rode Draad ‘Beschermenswaardige partijen’ wordt geopend door Luigi Corrias. En ook nieuw: in 2020 zal advocaat-generaal Ruth de Bock iedere maand een column schrijven voor Ars Aequi.

Nieuwsbrief

Altijd als eerste op de hoogte van alle juridische content van Ars Aequi?
Schrijf je in:


Ars Aequi nieuwsbrief


Bekijk onze Privacyverklaring



Ars Aequi januari

Bank en het kredietverkeer: het onzekere voor het zekere nemen

J.W.H. Lemmen, T.A. Polanen

Meerdere strategische procedures voor de Hoge Raad hebben ervoor gezorgd dat bij zakelijke kredietverlening de positie van Nederlandse banken zo sterk is dat zij in de meeste gevallen een zekerheidsrecht hebben op alle vermogensbestanddelen van de debiteur. Een praktisch argument speelt voor de Hoge Raad een belangrijke rol om hierin mee te gaan. Hij meent dat de ijzersterke positie van de bank in het belang is van een vlot functionerend kredietverkeer. De auteurs onderzoeken het waarheidsgehalte van deze stelling. Zij komen tot de conclusie dat zij als uitgangspunt voor toekomstige jurisprudentie niet langer voldoet.

Opinie | Redactioneel
Januari 2020
AA20200003

De parlementaire democratie als partijendemocratie

R.B.J. Tinnevelt

Politieke partijen spelen nog steeds een cruciale rol binnen onze democratische rechtsstaat. Ze creëren een belangrijke brug tussen politiek en samenleving: tussen burgers enerzijds en openbaar bestuur en volksvertegenwoordigende organen anderzijds. Hoe belangrijk is het echter dat politieke partijen ook intern democratisch georganiseerd zijn? Dient de wetgever hier dwingende eisen voor op te stellen?

Blauwe pagina’s | Recht en politiek
Januari 2020
AA20200004

Ruimte & tijd

Conflit mobile in het IPR-goederenrecht

J.A. van der Weide

In open economieën zoals de Nederlandse, doet zich een voortdurende migratie van goederen voor, waarbij goederen van het ene land (rechtsstelsel) naar het andere land (rechtsstelsel) worden verplaatst. Door deze ruimtelijke mobiliteit ontstaan rechtsconflicten die hun oplossing vinden in het leerstuk van het conflit mobile of Statutenwechsel. Wat behelst dit leerstuk, waarin de dimensies van ruimte en tijd elkaar complementeren?

Opinie | Amuse
Januari 2020
AA20200006

Ben ik mijn been, heb ik mijn been, waar is mijn been?

Naar een radicale keuzevrijheid na amputatie

R.I.C. Baart, B. Jansen

Wanneer een been moet worden geamputeerd, blijven patiënten daar rechten over hebben. Dat resulteert erin dat zij hun been mogen begraven, cremeren of mee naar huis nemen. Anders dan nu gewoon is, zouden artsen iedere amputatiepatiënt moeten wijzen op deze mogelijkheden, op grond van goederen-, gezondheids- en mensenrechtelijke overwegingen.

Verdieping | Verdiepend artikel
Januari 2020
AA20200009

Hof van Justitie over ‘misbruik van Unie­recht’ in de directe belastingen: quo vadis?

M.F. de Wilde, C. Wisman

Eerder dit jaar sprak het Hof van Justitie zich nader uit over het fenomeen ‘misbruik van Unierecht’ in de directe belastingen. Het Hof van Justitie lijkt een route te zijn ingeslagen van ambiguïteit, rechtsonzekerheid en uiteindelijk een willekeurige belastingheffing. Niet langer kan worden vastgesteld wanneer misbruik precies aan de orde is. Dit ondermijnt de systeemintegriteit en rechtsstatelijkheid van de internationale winstbelastingstelsels van de EU-lidstaten.

Verdieping | Verdiepend artikel
Januari 2020
AA20200022

De invloed van politiek-economische voorkeuren op de besluitvorming van het Gerecht inzake EU-mededingingsrecht

W. Wijtvliet

Dit artikel bespreekt een nieuwe methode om politiek-economische voorkeuren van EU-rechters te meten, analyseert de invloed van deze voorkeuren op de rechtspraak van het Gerecht inzake EU mededingings- en staatssteunrecht en gaat kort in op een mogelijke normatieve implicatie van statistisch onderzoek naar rechterlijke besluitvorming.

Verdieping | Verdiepend artikel
Januari 2020
AA20200037

Geheimhoudingsbedingen in de zorg

Over de geldigheid van 'zwijgcontracten' in medische vaststellingsovereenkomsten

S.S.Y. Engelen

Geheimhoudingsbedingen zijn in beginsel rechtsgeldige bedingen, maar in sommige gevallen kan daaraan worden getwijfeld. Bijvoorbeeld in het geval van een in een medische vaststellingsovereenkomst opgenomen geheimhoudingsbeding, ook wel zwijgcontract genoemd. In deze bijdrage wordt onderzocht of een dergelijk beding nietig of vernietigbaar is op grond van artikel 3:40 BW, dan wel op grond van artikel 6:248 lid 2 BW buiten toepassing dient te worden gelaten.

Verdieping | Verdiepend artikel
Januari 2020
AA20200049

25 civilisten

E.H. Hondius

In navolging van het boek ‘Bouwrechtjuristen’ stelde Ewoud Hondius voor deze column een lijst met 25 civielrechtelijke coryfeeën samen. De beredenering van zijn keuze voor deze 25 civilisten kan wegens ruimtegebrek helaas niet geplaatst worden…

Opinie | Column
Januari 2020
AA20200021

Laagdrempelige civiele rechtspraak

R. de Bock

Advocaat-generaal Ruth de Bock schrijft in 2020 iedere maand een column voor Ars Aequi. In deze eerste legt ze uit dat procederen echt geen hordeloop hoeft te zijn.

Opinie | Column
Januari 2020
AA20200048

Toetsing van algemene voorwaarden bij een arbeidsongeschiktheidsverzekering

W.H. van Boom

Hoge Raad 28 september 2018, ECLI:NL:HR:2018:1800, 18/00989

Annotaties en wetgeving | Annotatie
Januari 2020
AA20200060

Bancaire zorgplicht en dwaling bij het aangaan van renteswaps

D. Busch

Hoge Raad 4 oktober 2019, ECLI:NL:HR:2019:1499, 18/00875 (ABN AMRO Bank N.V./X c.s.)

Annotaties en wetgeving | Annotatie
Januari 2020
AA20200070

Feniks – over ficties in het bevoegdheidsrecht

A.A.H. van Hoek

Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) 4 oktober 2018, ECLI:EU:C:2018:805, C-337/17 (Feniks Sp. z o.o. tegen Azteca Products & Services SL). Conclusie A-G Bobek, ECLI:EU:C:2018:487

Annotaties en wetgeving | Annotatie
Januari 2020
AA20200077

Wet tot implementatie van de herziene richtlijn aandeelhoudersrechten

N. ten Kate

Per 1 december 2019 is de wet aandeelhoudersbetrokkenheid in werking getreden. De wet implementeert de herziene richtlijn aandeelhoudersrechten in het Burgerlijk Wetboek, de Wet op het financieel toezicht en de Wet giraal effectenverkeer. In dit artikel bespreekt Noura ten Kate eerst het doel en de reikwijdte van de richtlijn en gaat ze vervolgens dieper in op de onderwerpen die worden geregeld in het BW. Vervolgens wijdt ze enkele woorden aan het wetgevingstraject, geplaatst in de maatschappelijke context, en sluit af met een korte blik op de toekomst.

Annotaties en wetgeving | Wetgeving
Januari 2020
AA20200088

Rode draad ‘Beschermenswaardige partijen’

Woord vooraf

M.M. Kappé, D.W. van Maurik, T.A. Polanen, M.D. Reijneveld, P. Sijtsma, B.F.M. Vulto

Dit is het Woord vooraf bij de Rode Draad 2020. Nu op het Malieveld wederom steeds vaker wordt gedemonstreerd, is het belangrijk om te reflecteren op de vraag wie we in deze maatschappij willen beschermen, waarom we dat willen en of het huidige wettelijk kader ook aan deze behoefte voldoet. In de Rode Draad 2020 staat daarom de ‘beschermenswaardige partij’ centraal.

Rode draad | Beschermenswaardige partijen
Januari 2020
AA20200092

Het recht als bescherming van bepaalde partijen: een rechtsfilosofische verkenning

Corrias L.D.A.

Dit artikel biedt een rechtsfilosofische analyse van het recht als bescherming van bepaalde partijen. Naast een conceptuele verheldering, besteedt het stuk in het bijzonder aandacht aan de grenzen van rechtsbescherming door een bespreking van ‘stille claims’, ontrechting en koloniaal onrecht.

Rode draad | Beschermenswaardige partijen
Januari 2020
AA20200093

The life of the law has not been logic: it has been experience

H.T.M. Kloosterhuis, C.E. Smith

Harm Kloosterhuis & Carel Smith gaan deze maand in Vijf Minuten Rechtsfilosofie dieper in op de betekenis van de zin “The life of the law has not been logic: it has been experience” van de Amerikaanse jurist Oliver Wendell Holmes

Perspectief | Column
Januari 2020
AA20200099

De ministerieplicht van de notaris

T.J. Mellema-­Kranenburg

Een notaris is een hybride figuur: enerzijds is hij openbaar ambtenaar die een in de wet omschreven taak moet verrichten (ministerieplicht), anderzijds is hij ondernemer die op efficiënte wijze en op een integere manier zijn kantoor moet organiseren. Daarnaast is hij een poortwachter die een belangrijke taak heeft binnen de ordening van de samenleving.

Perspectief | Perspectiefartikel
Januari 2020
AA20200100

De meerwaarde van Hegels Grundlinien voor rechtenstudenten

R.H. Bos

Rechtenstudenten zien vragen over rechtvaardigheid, normativiteit en macht vaak als een aparte verzameling vragen die los van positiefrechtelijke leerstukken geanalyseerd en beantwoord moeten c.q. kunnen worden. Hierdoor krijgen de vakken die rechtsfilosofie behandelen een aparte status binnen de bachelor en is de meerwaarde voor studenten niet altijd duidelijk. Door filosofen te behandelen die positiefrechtelijke concepten integreren in hun filosofie kan dit probleem worden ondervangen. In dit artikel wordt een concrete uitwerking aan de hand van Hegels Grundlinien uiteengezet.

Perspectief | Perspectiefartikel
Januari 2020
AA20200105

Aanvullend verrijkingsrecht

T. van der Linden

Sinds 1992 kent het Burgerlijk Wetboek met artikel 6:212 BW een gecodificeerde algemene verrijkingsactie. In mijn proefschrift komt de vraag aan de orde wat de functie van de algemene verrijkingsactie in het systeem van het Nederlandse vermogensrecht is en wat deze functie meebrengt voor de wijze waarop de toepassingsvoorwaarden moeten worden uitgelegd. Rode draad van het boek is dat de algemene verrijkingsactie een aanvullende functie heeft en dat de vereisten voor verrijkingsaansprakelijkheid in dat licht moeten worden begrepen.

Literatuur | Proefschriftbijdrage
Januari 2020
AA20200109