Staats- en bestuursrecht

Het Straatsburgse oordeel over de ernstig geschokte rechtsorde, het slot van een trilogie

Het straatverbod: onbeperkte toepassing?

A. Holwerda

Het straatverbod blijkt de laatste tijd een veelbeproefd juridisch instrument voor mensen die worden lastiggevallen of dreigen te worden lastiggevallen. Tot nu toe heeft de rechter zich zeer gevoelig getoond voor de noden en behoeften van degenen die in kort geding een verbod eisten. Bestudering van de rechtspraak maakt een groeiende bekommernis zichtbaar met de positie van slachtoffers van onrechtmatige gedragingen. Deze constatering leidt tot de vraag naar de juridische begrenzingen van het straatverbod. Hoe ver kan en mag de rechter gaan bij het honoreren van de behoefte van eiser(es) om verschoond te blijven van ongewenste confrontaties? Waar komt een straatverbod in strijd met het belang van de gedaagde om onder zo min mogelijk vrijheidsbeperkende maatregelen te leven? Het is dit probleem van de verenigbaarheid van straatverboden met het grondrecht van bewegingsvrijheid welke het onderwerp vormt van dit artikel. Aan de hand van enkele markante gevallen uit de rechtspraktijk zal ik proberen aan te geven wat ik, gelet op het grondrecht van bewegingsvrijheid, nog een toelaatbare toepassing van het straatverbod acht.

Overig | Rode draad | Slachtoffers van delicten
maart 1989
AA19890175

Het strafrecht tussen waarheid en leugen: over Holocaustontkenning en andere memory laws

M. van Noorloos

Post thumbnail Memory laws stellen ontkenning van grootschalige mensenrechtenschendingen uit het verleden – en soms ook uitingen als het bagatelliseren of rechtvaardigen van zulke misdaden – strafbaar. Zo heeft Polen het onlangs verboden om de Poolse natie verantwoordelijk te houden voor de Holocaust. Wat is de ratio achter zulke wetten en hoe verhouden die zich tot de vrijheid van meningsuiting?

Opinie | Opiniërend artikel
december 2018
AA20181010

Het Studie- en Informatiecentrum Mensenrechten (SIM)

I. Boerefijn

Beschrijving van de werkzaamheden van het in 1982 opgerichte Studie- en informatiecentrum Mensenrechten. Er wordt ingegaan op de langdurige projecten, zoals het in kaart brengen van alle rechtspraak op het gebied van de mensenrechten (Digest-project). Verder wordt de documentatie, kortlopende projecten en een nadere uitwerking van het Digest-project gegeven.

Verdieping | Verdiepend artikel
juni 1990
AA19900378

Het subsidiariteitsbeginsel in de Europese Grondwet: panacee of paard van Troje?

P. de Jonge

Het subsidiariteitsbeginsel zoals uitgewerkt zoals uitgewerkt in de in 2005 verworpen 'Europese Grondwet', zou bij aanvaarding hebben geleid tot de transformatie van de EU tot een federale superstaat.

Overig | Ars Aequi-prijswinnaar | Verdieping | Studentartikel
december 2006
AA20060857

Het systeem van het ruimtelijke ordeningsrecht (Digitaal boek)

J. Struiksma

Post thumbnail Bij de opbouw van dit boek is uitgegaan van een beschrijving van de ontwikkeling van het ruimtelijk ordeningsrecht. De tweede druk verschijnt op een moment waarop dit recht volop in beweging is. De gewijzigde WRO is per 3 april 2000 in werking getreden, er komen wijzigingen van de Woningwet aan, er is snelheidswetgeving in ontwikkeling […]

9789069163932 - 01-08-2000

Het vak bestuurskunde aan een juridische faculteit

L.E.M. Klinkers

Een beschouwing over de ontwikkeling van de wetenschap van de bestuurskunde in (zeer) algemene zin, en de invulling daarvan aan de juridische faculteit te Utrecht.

Onderwijs
maart 1981
AA19810123

Het varkensmestarrest

P.J.J. van Buuren

Hoge Raad 18 januari 1991, nr. 14096, ECLI:NL:HR:1991:ZC0115, RvdW 1991, 35, AB 1991, 241 m.nt. FHvdB. Ook bekend als het varkensmestarrest. In dit arrest forceert de Hoge Raad een doorbraak voor wat betreft schadevergoeding in geval van rechtmatig handelen door de overheid. I.c. was er sprake van wetgeving die een klein gedeelte van de varkensfokkers onevenredig zwaar treft doordat zij van de ene op de andere dag op een ander voedersysteem moeten overstappen. De Hoge Raad oordeelt dat de regeling waar dit nieuwe voedersysteem op gebaseerd is, niet onrechtmatig is maar doordat de Staat aan Leffers (een varkensboer die moest overstappen van de verboden voedermethode) geen schadevergoeding heeft aangeboden in het concrete geval onrechtmatige jegens Leffers is gehandeld en Leffers dientengevolge recht heeft op schadevergoeding. In de noot wordt dieper ingegaan op schadevergoeding in geval van rechtmatig overheidsoptreden waarbij verschillende uitspraken en literatuur wordt aangehaald.

Annotaties en wetgeving | Annotatie
september 1991
AA19910656

Het veelzijdige beroep van militair jurist

M.D. Fink

Post thumbnail De krijgsmacht heeft militairen in dienst die tevens jurist zijn. Deze militair juristen ondersteunen en adviseren commandanten over de juridische aspecten bij de uitvoering van de taak van de krijgsmacht. Dit gebeurt zowel in de vredesbedrijfsvoering als tijdens daadwerkelijke militaire operaties. Het vakgebied van het militair recht speelt hierin een centrale rol. Deze bijdrage stipt aan hoe je militair jurist wordt en gaat in op de veelzijdigheid van dit bijzondere beroep.

Perspectief | Perspectiefartikel
december 2025
AA20250876

Het verbieden van Outlaw Motorcycle Gangs

Een effectieve maatregel?

J.G. Brouwer, J. Koornstra

Post thumbnail Outlaw Motorcycle Gangs die georganiseerde misdaad bedrijven, dienen snel en effectief te kunnen worden bestreden. Het wetsontwerp ‘Bestuurlijk verbod rechtspersonen’ wil hiertoe de minister voor Rechtsbescherming een bevoegdheid geven waarmee hij een rechtspersoon per direct bij besluit kan verbieden. Een procedure voor de civiele rechter is dan niet meer nodig. Rechtsbescherming bestaat slechts achteraf. Of het wetsontwerp daadwerkelijk ook gaat bijdragen aan efficiënt bestrijden van criminele activiteiten van de leden is voor ons echter de vraag.

Opinie | Opiniërend artikel
september 2018
AA20180696

Het vergeetrecht vijf jaar later

G.-J. Zwenne

Post thumbnail Zo een vijf jaar geleden wees het Hof van Justitie van de Europese Unie arrest in de zaak van Google Spain tegen Mario Costeja González. Daarin erkende het rechtscollege het recht om te worden vergeten. Als er met behulp van een internetzoekmachine wordt gezocht op de naam van iemand, moet in voorkomend geval worden overgegaan tot verwijdering van de zoekresultaten die verwijzen naar webpagina’s waarop bepaalde informatie over deze persoon is te vinden. Dit op grond van de verwijder- en verzetsrechten waarin wordt voorzien door de privacywetgeving, indertijd de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) en inmiddels, vanaf 25 mei 2018, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Bijzonder nummer | Privacy
juli 2019
AA20190604

Het vergeten Koninkrijk

K. Haex, D. de Vries

Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden geldt als het hoogste geschreven nationale recht. Toch lijken het Statuut en het Koninkrijksrecht vaak vergeten te worden. Is er een gebrek aan aandacht voor Statuut en Koninkrijk in de staatsrechtelijke literatuur? In dit redactioneel duiken de auteurs de staatsrechtelijke handboeken in, om te zien hoeveel pagina’s besteed worden aan deze onderwerpen. Voor liefhebbers is het beeld geen reden tot blijdschap.

Opinie | Redactioneel
december 2023
AA20230915