Staats- en bestuursrecht

De trias als totaalvoetbal: Montesquieu en de spreiding der machten

L. van den Berge

Post thumbnail Over het werk van Charles de Montesquieu (1689-1755) bestaan veel misverstanden. Zo wordt zijn naam vaak in verband gebracht met strenge machtenscheiding en slaafse rechterlijke wetstoepassing. Maar in werkelijkheid schreef Montesquieu juist over een stelsel van macht en tegenmacht waarin de wetgever, het bestuur en de rechter weliswaar elk hun eigen plaats hebben, maar elkaar vooral ook aanvullen en corrigeren waar nodig. Precies aan die opvatting van de trias politica bestaat in de huidige tijd van rechtsstatelijk verval en opkomend populisme een sterke behoefte.

Rode draad | Dissenting opinions
februari 2024
AA20240175

Maandbladartikel

De universaliteit van de mensenrechten

G.A. van der Wal

In dit artikel als bijdrage bij de Rode draad 'Recht & Ethiek' komt de universaliteit van mensenrechten aan de orde. Besproken wordt in hoeverre mensenrechten in verschillende landen en culturen geldig kunnen zijn, wat hun karakter is en of zij wel de juiste maatstaf zijn voor een 'goede samenleving'.

Overig | Rode draad | Recht en ethiek | Verdieping | Studentartikel
april 1998
AA19980241

Maandbladartikel

De veilige stad als collectief doel (Digitaal boek)

E.W. Kolthoff, J.W. Sap

Post thumbnail Wat moeten we verstaan onder de veilige stad? Vanuit juridische, criminologische, historische en culturele visies, geven de auteurs antwoorden op brandende vragen van vandaag.

9789492766687 - 08-05-2019

Digitale uitgaven

De vele rollen van Kees Schuyt

Nawoord bij nevenstaande reactie

N.J.H. Huls

In dit nawoord gaat de oorspronkelijke auteur in op een reactie op diens oorspronkelijke artikel.

Opinie | Reactie/nawoord
juni 2009
AA20090411

Maandbladartikel

De Venetië-commissie over de rechtsstaat: vreemde ogen dwingen?

Y.E.M. Cremers, R.H.T. Jansen

Naar aanleiding van de toeslagenaffaire schreef de Venetië-commissie recent een rapport over de staat waarin de Nederlandse rechtsstaat verkeert. Het rapport bevat interessant juridisch leesvoer. De probleemanalyse is gedegen, maar veel aangedragen oplossingsrichtingen zijn in de Nederlandse literatuur al eens uitgedacht. Het is nu de hoogste tijd dat de staatsmachten bij zichzelf te rade gaan hoe zij hun taakvervulling zodanig kunnen verbeteren dat vergelijkbaar onrecht wordt voorkomen. De rechtspraak is al proactief begonnen met zelfreflectietrajecten – nu de regering en het parlement nog.

Opinie | Redactioneel
december 2021
AA20211059

Maandbladartikel

De veranderende rol van de Nederlandse rechter

W. Sorgdrager

Post thumbnail Het machtsevenwicht van de trias politica is geen statisch gegeven. De machten verschuiven ten opzichte van elkaar. Lange tijd is de rechter gezien als de zwakste van deze staatsmachten, maar door de toegenomen mondigheid van de burger worden meer vragen aan de rechter voorgelegd. De rechter moet daarop responderen. In die respons speelt ook de toetsing aan het internationale recht een grote rol. Deze veranderende positie van de rechter kan nu niet meer als de ‘zwakste’ van de drie staatsmachten beschouwd worden. Dat schuurt wel eens.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2020
AA20200874

Maandbladartikel

De verdeling van schaarse publiekrechtelijke rechten. Een illustratie van algemene regels van verdelingsrecht aan de hand van de numerus fixus voor rechtsgeleerdheid

Een illustratie van algemene regels van verdelingsrecht aan de hand van de numerus fixus voor rechtsgeleerdheid

C.J. Wolswinkel

Post thumbnail Johan Wolswinkel promoveerde op 19 maart 2013 cum laude aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In deze bijdrage doet hij aan de hand van een recent voorbeeld, namelijk de toelating van gegadigden tot de numerus fixus-opleiding rechtsgeleerdheid, verslag van zijn zoektocht naar algemene regels van verdelingsrecht voor de verdeling van schaarse publiekrechtelijke rechten.

Literatuur | Proefschriftbijdrage
oktober 2013
AA20130790

Maandbladartikel

De verdisconterings- versus de Scheltemadoctrine en het zoeken naar rechtvaardige oplossingen voor schulden van toeslagenouders

A.T. Marseille

ABRvS 15 mei 2024, ECLI:NL:RVS:2024:2045, NLF 2024/1190, m.nt. F. Peppelenbosch, V-N 2024/27.24, m.nt. redactie

Annotaties en wetgeving | Annotatie
september 2024
AA20240769

Maandbladartikel

De Verenigde Naties en zware mensenrechtenschendingen

Amnesty International

Zware, grootschalige mensenrechtenschendingen — moordpartijen, politieke moorden en 'verdwijningen', martelpraktijken — vinden niet zelden plaats in het kader van een gewapend conflict, of een eroderende staatsmacht. Schendingen blijven in deze omstandigheden doorgaans onbestraft. Voorbeelden van landen die recentelijk een dergelijk patroon te zien hebben gegeven, zijn Rwanda, Bosnië-Herzegovina, Algerije, Irak, Peru, Soedan en Sierra Leone. Welke middelen staan de Verenigde Naties, waarin sinds vijftig jaar de internationale gemeenschap is georganiseerd, ter beschikking om van dergelijke mensenrechtenschendingen kennis te nemen en ertegen op te treden? Hieronder volgt een korte verkenning van het optreden van de twee belangrijkste organen van de VN op dit gebied: de Commissie voor de Rechten van de Mens, die van meet af een centrale rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van een VN-regime voor de bescherming van de mensenrechten, en de Veiligheidsraad, die zich de afgelopen vijf jaar heeft geprofileerd met pogingen tot vredeshandhaving in internationale en nationale conflicten.

Verdieping | Verdiepend artikel
december 1995
AA19950948

Maandbladartikel

De vergeten psychologie van openbaarheid: Woo, Epsteinfiles en het biedlogboek

L.A.G.M. van der Geld

Transparantie is gediend bij duidelijke regels en een eenvoudige vorm. Als openbaarheid verwordt tot een doorgeslagen bureaucratie, werkt het averechts. Lucienne van der Geld stelt dat als openbaarheid wordt ontworpen als normaal proces, met heldere uitzonderingen, goede context en echte bescherming van kwetsbaren, er ruimte ontstaat om aan vertrouwen te bouwen.

Opinie | Column
januari 2026
AA20260023

Maandbladartikel

De verzelfstandiging van het Staatsdrukkerij- en Uitgeverijbedrijf

A.H.Th. de Boer

Artikel waarin wordt ingegaan op de wetgeving die heeft geleid tot de verzelfstandiging van het Staatsdrukkerij- en Uitgeverijbedrijf, die leidde tot het ontstaan van van SDU (NV). Ingegaan wordt op de gang van zaken van deze privatisering. De basis ervan in het regeerakkoord de verschillende wetten en wetsvoorstellen wordt besproken tot de uiteindelijke oprichting van een aparte naamloze vennootschap. Daarbij komt vervolgens de vermogensovergang, storting op aandelen en de overgang van het personeel aan de orde.

Annotaties en wetgeving | Wetgeving
maart 1989
AA19890195

Maandbladartikel

De Veteranenombudsman

Een luisterend oor voor veteranen die zich voor ons land hebben ingezet

A.F.M. Brenninkmeijer, M.H. van der Hoeven

Veteranen die in de knel raken met de overheid kunnen sinds 1 juli 2013 de Veteranenombudsman inschakelen. Deze bijdrage beschrijft de taken en bevoegdheden van de Veteranenombudsman. Welke problemen signaleert hij en hoe pakt hij deze op?

Perspectief | Perspectiefartikel
februari 2014
AA20140151

Maandbladartikel