Overige

De vrijheid van meningsuiting binnen de krijgsmacht

A. Modderkolk

In 1973 zijn enige voorvallen in de publiciteit geweest die laten zien dat de vrijheid van meningsuiting binnen de krijgsmacht bepaald nog niet vanzelfsprekend is. Bijvoorbeeld de beroering in de pers rondom de personen van overste Volten en overste Von Meyenfeld (vgl. Hand. II 1971/72, p. 3734 v.), de vingerwijzing van de toenmalige staatssecretaris aan de zgn. gespreksgroep Harderwijk (Haagse Post 4 okt. 1972, p. 11), de ongrondwettigheid van de ministeriële beschikking inzake de verspreiding van geschriften met een onkrijgstuchtelijke inhoud (inmiddels op andere gronden ingetrokken, vgl. Hand. II 1971/72 p. 1521 v.). Een van de meest saillante gebeurtenissen was wel de berisping bestemd voor luitenant-kolonel K. Bloema (vgl. ook Aanh. Hand. II 1972/73 p. 99). In de pers (VN) verscheen hierover o.a. het volgende bericht: De commandant van het Commando Opleidingen van de Koninklijke Landmacht, de generaal-majoor G. Mensink, heeft in een brief (‘met het stempel confidentieel persoonlijk’ en de aanduiding ‘terechtwijzing’) de lt.-kol. K. Bloema berispt, omdat deze mede-ondertekenaar was van een advertentie in de Volkskrant van 23 september 1972, gericht tegen de hoge eis van drie maanden gevangenisstraf, waarvan twee maanden onvoorwaardelijk, tegen 7 hoofdbestuursleden van de V.V.D.M. Deze zeven dienstplichtigen hadden de ‘weiger de militaire groet en doe maar gewoon’-dag georganiseerd.

juni 1973
AA19730257

De wet als winterdijk

M.J. Trappenburg

In dit artikel geeft de auteur haar visie op de relatie tussen recht, ethiek en wetgeving. Zij pleit voor wetgeving die functioneert als een winterdijk. Dit betekent dat de praktijk zichzelf reguleert. Pas als excessen optreden, dient er wetgeving te zijn die excessen voorkomt of indamt. Zij treedt onder meer in discussie met Wibren van der Burg, die eerder in deze Rode draad publiceerde over de verhouding recht, ethiek en wetgeving.

Overig | Rode draad | Recht en ethiek | Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 1998
AA19980802

De Wet op de defensiegereedheid… and the fear of missing out

A.F. Vink

Post thumbnail De in voorbereiding zijnde Wet op de defensiegereedheid moet de krijgsmacht voldoende juridische armslag geven om zich gereed te stellen voor de verdediging van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied. Ten onrechte wordt daarbij het militaire straf(proces)- en tuchtrecht buiten beschouwing gelaten. Dat werd in de jaren 1980 ontwikkeld met het oog op een rustig kazerneleven. Het is echter niet geschikt om effectief in (de aanloop naar) een grootschalig conflict te worden toegepast. Maar daar is wel wat aan te doen.

Verdieping | Verdiepend artikel
februari 2026
AA20260101

De wetgeving inzake goedkeuring en uitvoering van het Verdrag inzake de bestrijding van terroristische bomaanslagen en het Internationaal Verdrag ter bestrijding van de financiering van terrorisme

J.J. Wiarda

Dit artikel behandelt de nieuwe wetgeving inzake terrorismebestrijding.

Annotaties en wetgeving | Wetgeving
oktober 2002
AA20020766

De wetgeving voor de modernisering van de rechterlijke organisatie

A.M.F. Loof-Donker

Dit artikel behandeld de nieuwe wetten die in werking zijn getreden om de rechterlijke organisatie te moderniseren.

Annotaties en wetgeving | Wetgeving
maart 2002
AA20020158

De wetgevingsjurist: croupier of poortwachter?

R.A.J. van Gestel

Post thumbnail Wetgevingsjuristen worden momenteel meer gedrukt in de rol van coproducenten van beleid dan in die van poortwachters die onrechtmatige wetgeving helpen tegenhouden. Wanneer we vinden dat wetgevingsjuristen een belangrijke rol hebben bij het bewaken van de effectiviteit en rechtsstatelijkheid van wetgeving verdient hun vermogen tot het bieden van tegenspraak versterking.

Blauwe pagina's | Recht en politiek
april 2020
AA20200316

Deskundigenadvies in het wetgevingsproces: betere wetgeving of uitholling van de democratie?

E.B. Beenakker

Post thumbnail In het wetgevingsproces wordt veelvuldig gebruik gemaakt van deskundigen. Waarom eigenlijk? En leidt een groeiende rol van deskundigen niet tot een uitholling van de democratische controle op het wetgevingsproces? Het deskundigenadvies is een verrijking van democratische besluitvorming, maar alleen als we het niet te belangrijk maken.

Verdieping | Verdiepend artikel
december 2019
AA20190972

Dissenting opinions

G.T.M.J. Raaijmakers

In dit redactionele artikel wordt door een redacteur ingegaan op de roep om dissenting en concurring opinions te introduceren in Nederland met het argument dat deze de rechtsvorming en rechtsontwikkeling helpen. De redacteur geeft voor en tegen argumenten en komt tot een afwijzende conclusie wat betreft invoering van de dissenting opinion.

Opinie | Redactioneel
januari 1993
AA19930004

Een enquête onder de Nederlandse rechterlijke macht

R. van der Land

Wanneer men de rechters de bevoegdheid geeft de wetgeving aan een toetsing te onderwerpen, wordt de politieke rol van de rechterlijke macht aanzienlijk vergroot. Dat maakt het des te klemmender om antwoord te krijgen op vragen als: Wie zijn die rechters nu eigenlijk? Wat is hun maatschappelijke en intellectuele achtergrond? Welke factoren zijn van invloed geweest op de religieuze, politieke en juridische opvattingen van de rechters? Kortom, wat voor een soort toetsing kunnen wij van hen verwachten? Ons bleek dat hierover in Nederland zeer weinig bekend is. Dit in tegenstelling tot enkele andere landen, zoals de Verenigde Staten, West-Duitsland en Italië. Deze informatie en deze overwegingen waren voor de leden van een werkgroep studenten politicologie onder leiding van drs. L. M. A. Masset aanleiding zelf een enquête te houden onder de Nederlandse rechters. Een en ander geschiedde op verzoek van mr. L. Prakke, die in het bijzonder in het politieke aspect van het toetsingsrecht geïnteresseerd was. Aangezien het totaal aantal rechters - voor het leven benoemd - destijds niet meer dan 470 bedroeg, werd besloten de gehele populatie te enquêteren en niet te volstaan met een steekproef.

januari 1970
AA19700524

Een middel erger dan de kwaal

O. van Klinken, O. van der Linden

In dit redactionele artikel wordt ingegaan op de tendensen die leven in verschillende Europese landen om cassatie aan banden te leggen door middel van een verlofsysteem of boetesysteem bij misbruik van procesrecht. De redacteuren achten dit laatste in Nederland alleen mogelijk als de rechter de opgelegde boete moet motiveren. De redacteuren tekenen daar vervolgens bij aan dat dit in wezen weer een verzwaring van de werklast is.

Opinie | Redactioneel
november 1991
AA19910954

Eenieder wordt geacht de wet te kennen, maar wie begrijpt er iets van?

R.A.J. van Gestel

In dit beschouwende artikel wordt ingegaan op de functie van wetgeving en welke uitwerking dit heeft op het gebruik van taal in de wet. De taal van de wet blijkt in veel gevallen toch nog erg ingewikkeld. De schrijver geeft hier meerdere verklaringen voor.

Verdieping | Studentartikel
januari 2008
AA20080078

Eerherstel voor de wetgever en de wet

T. Hartlief

Post thumbnail In het civiele recht is het grijpen naar de wetsgeschiedenis bij de uitleg van de wet door gebruikers daarvan een tweede natuur geworden. Daar is niets mis mee zolang zij oog hebben voor de beperkingen van deze belangrijke inspiratiebron die het moet hebben van de overtuigingskracht van het aangetroffen materiaal. De wetsgeschiedenis lijkt echter een status te hebben gekregen die die van de wet benadert.

Opinie | Opiniërend artikel
maart 2025
AA20250200