Verdieping

Over bevoegdheden

J.C. Hage

Post thumbnail Het begrip ‘bevoegdheid’ wordt in de wet en in de rechtsgeleerde literatuur in twee geheel verschillende betekenissen gebruikt en deze betekenissen worden niet altijd goed uit elkaar gehouden. In de ene betekenis is een bevoegdheid een permissie: iemand mag – juridisch bezien – iets doen. In de andere betekenis is een bevoegdheid een noodzakelijke voorwaarde voor het verrichten van een geldige rechtshandeling. Door de bevoegdheid kan iemand bepaalde rechtsgevolgen in het leven roepen door middel van een rechtshandeling. Beide betekenissen van ‘bevoegdheid’ worden in deze bijdrage verder uitgelegd.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2020
AA20201035

Over boeven en helden

Eigenrichting in het Nederlandse strafrecht

L. van Wifferen

De discussie over de inzet van politie en justitie is er één die steeds terugkeert. In de afgelopen jaren komt in het licht van deze discussie steeds vaker de vraag op naar de rol van burgers bij de handhaving van de strafrechtelijke rechtsorde. Het antwoord op deze vraag is niet eenvoudig te geven. In dit artikel volgt – mede aan de hand van recente rechtspraak – een verkenning van de grens tussen heldhaftig en strafwaardig optreden.

Verdieping | Verdiepend artikel
september 2003
AA20030620

Over bommeldingen, knokpartijen en diefstal van een paar sokken in het ontslagrecht

S.F. Sagel, A.M. Ubink

Vergeleken wordt in hoeverre het plegen van een delict in het civiele-en het ambtenarenrecht een geldige reden voor ontslag oplevert. Bezien wordt welke factoren bij de beoordeling van een ontslag om die reden meespelen. Aan de hand van twee ambtelijke ontslaggronden zal uiteen worden gezet dat de amb¬tenarenrechter onder invloed van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur altijd een nauwkeurige afweging van al die factoren vereist. De civiele jurisprudentie is niet zo eenduidig. Schrijvers onderscheiden met betrekking tot het ontslag op staande voet een 'harde' en een meer 'menselijke' lijn. Ook wordt ingegaan op de mogelijkheid om de arbeidsovereenkomst na het plegen van een delict te ontbinden. In dat kader wordt gepleit voor een juist gebruik van de mogelijkheid om een vergoeding toe te kennen.

Verdieping | Studentartikel
oktober 1997
AA19970672

Over de comeback van het algemeen welzijn als doel van de staat

H.-M.Th.D. ten Napel

Post thumbnail Deze bijdrage signaleert een terugkeer naar een natuurrechtelijke benadering van de staat. Daarin staat het begrip algemeen welzijn centraal, in tegenstelling tot de individuele autonomie die het heersende liberale paradigma kenmerkt. Betoogd wordt dat dit verschil tot uiteenlopende visies op de con­stitu­tio­nele fundamenten van onze staatsinrichting leidt, waaronder de rechtsstaat, mensenrechten en democratie. Ook verklaart het waarom het gezag van de overheid is afgenomen. Over dergelijke zaken behoort het debat te gaan, in plaats van dat in de kiem te smoren.

Verdieping | Verdiepend artikel
december 2025
AA20250837

Over de grens. Staatsaansprakelijkheid en de doden aan de grenzen van Europa

T.P. Spijkerboer

Post thumbnail In dit artikel wil de auteur zich richten op de vraag of de Europese landen verantwoordelijk zijn voorde gevolgen van de manier waarop zij hun grenzen bewaken. Dat leidt tot twee moeilijke kwesties: (1) vinden de beweerde schendingen van de rechten van migranten plaats binnen de rechtsmacht van de betrokken Europese landen? (2) Hebben de betrokken Europese landen een positieve verplichting om hun grensbewaking zo op te zetten en uit te voeren dat het aantal doden dat daarbij valt tot een minimum beperkt blijft? Om praktische redenen oriënteert de auteur zich op het EVRM en blijven andere bronnen van internationaal recht – op één uitzondering na – buiten beschouwing laten.

Verdieping | Studentartikel
oktober 2009
AA20090623

Over de man die Volkert van der G., de Hofstadgroep en Holleeder aanklaagde

interview met officier van justitie mr. Koos Plooij

B.I. Bethlehem

Spraakmakende strafzaken krijgen veel media-aandacht. Speciaal voor de nieuwe groep rechtenstudenten die wij deze maand als lezer verwelkomen, hebben wij een interview met officier van justitie mr. Koos Plooij gehouden. Wij bezochten hem op het Landelijk Parket te Schiphol om hem de meest uiteenlopende vragen te stellen: van progressieve rockmuziek tot de donkere kant van de de samenleving...

Verdieping | Interview
september 2007
AA20070678

Over de nieuwe zwakheden van de consument en wat eraan te doen

A. Vandenberghe

In dit artikel wordt in gegaan op de het consumentenrecht vanuit economisch perspectief. De voor- en nadelen van de vrije markt alsmede de contractsvrijheid komen aan de orde. Ook komt de 'homo economicus' aan de orde. Vervolgens wordt behandeld of het wenselijk is dat er wordt ingegrepen om consumenten te beschermen.

Verdieping | Studentartikel
juni 2009
AA20090389

Over de notaris, onafhankelijkheid, onpartijdigheid en wezensvreemde elementen?

F.W.J.M. Schols

In dit artikel wordt ingegaan op de rol van de notaris in de Nederlandse samenleving waarbij belangrijke literatuur en jurisprudentie hieromtrent aan de orde komt.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2005
AA20050928

Over de plaats en de functie van de Wet, houdende Algemeene Bepalingen der Wetgeving van het Koningrijk (1829)

C.J.H. Jansen

In dit verdiepende artikel van prof. mr. C.J.H. Jansen wordt ingegaan op de geschiedenis van de Wet Algemeene Bepalingen uit 1829. Vooral de artikelen (artt. 3, 11, 12 en 13 Wet AB) die de verhouding tussen wetgever en rechter regelen worden in het bijzonder besproken.

Verdieping | Studentartikel
januari 2008
AA20080022

Over de totstandkoming van de koopovereenkomst in een zelfbedieningswinkel

J.E. Jansen

Sluit je een (voorwaardelijke) koop als je een krat bier in de winkelwagen legt? De wetgever gaat daarvan uit. Deze opvatting is onhoudbaar. Omdat de klant het product nog terug mag en kan leggen, is uit zijn handelen niet af te leiden dat hij wil kopen (wilsvertrouwensleer). De koop ontstaat pas aan de kassa, op het ogenblik dat de klant betaalt.

Verdieping | Verdiepend artikel
januari 2015
AA20150031

Over het behoud van het spoedeisende karakter van het kort geding in hoger beroep

M.E. Bruning

Het kort geding voorziet in een grote maatschappelijke behoefte aan snel-rechtspraak in zaken met een spoedeisend karakter. Wanneer tegen het in eerste aanleg met voortvarendheid uitgesproken vonnis hoger beroep wordt aangetekend, volgt in de praktijk veelal een meer of minder tijdrovende rechtsgang die weinig verschilt van de gewone bodemprocedure. Aangetoond zal worden dat deze gang van zaken onverenigbaar is met de aard van het kort geding. Voorts zal een voorstel worden geformuleerd om te bereiken dat het hoger beroep in kort geding eveneens vlot wordt afgedaan.

Verdieping | Studentartikel
februari 1996
AA19960094

Over het Europese octrooirecht en een Europees Octrooigerecht

J.J. Brinkhof

Post thumbnail Ik hoop dat ik mij vergis, maar ik vrees dat een artikel over Europees octrooirecht alles heeft wat de meeste lezers van Ars Aequi ertoe zal brengen het ongelezen te laten. Octrooirecht heeft namelijk te maken met economie en techniek terwijl dit rechtsgebied verder nog een aanzienlijke internationale en Europese dimensie heeft. Aspecten die – zo lijkt het – momenteel niet erg tot de verbeelding spreken. Wie de moeite zou nemen zich in dit onderdeel van het recht te verdiepen, zal ruimschoots worden beloond. Men komt terecht in een nieuwe wereld waar ook andere rechters het voor het zeggen hebben dan de rechters met wie wij vertrouwd zijn, en waar rechters op een andere manier redeneren dan wij gewend zijn. Die wereld verruimt en verrijkt de juridische geest. Maar er is meer. Je gaat ook kritischer kijken naar de Nederlandse rechtspraak en het Nederlandse procesrecht. Zijn die niet voor verbetering vatbaar?

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2012
AA20120353