Verdiepend artikel

Over het Europese octrooirecht en een Europees Octrooigerecht

J.J. Brinkhof

Post thumbnail Ik hoop dat ik mij vergis, maar ik vrees dat een artikel over Europees octrooirecht alles heeft wat de meeste lezers van Ars Aequi ertoe zal brengen het ongelezen te laten. Octrooirecht heeft namelijk te maken met economie en techniek terwijl dit rechtsgebied verder nog een aanzienlijke internationale en Europese dimensie heeft. Aspecten die – zo lijkt het – momenteel niet erg tot de verbeelding spreken. Wie de moeite zou nemen zich in dit onderdeel van het recht te verdiepen, zal ruimschoots worden beloond. Men komt terecht in een nieuwe wereld waar ook andere rechters het voor het zeggen hebben dan de rechters met wie wij vertrouwd zijn, en waar rechters op een andere manier redeneren dan wij gewend zijn. Die wereld verruimt en verrijkt de juridische geest. Maar er is meer. Je gaat ook kritischer kijken naar de Nederlandse rechtspraak en het Nederlandse procesrecht. Zijn die niet voor verbetering vatbaar?

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2012
AA20120353

Over moraal en terugvordering

T. Jonkers

Post thumbnail In dit artikel bespreek ik de mogelijkheid voor de partijen bij een nietige overeenkomst om een vordering uit onverschuldigde betaling in te stellen. Het lijkt billijk om de vordering af te wijzen van iemand die in strijd met de goede zeden heeft gehandeld. Toch concludeer ik dat een dergelijke weigering niet tot billijke resultaten leidt en dat beter kan worden uitgegaan van de onverkorte toekenning van terugvordering.

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2023
AA20230337

Over rechtsvorming door de Hoge Raad

Inleidende opmerkingen bij de Rode Draad Raad & Daad

W.D.H. Asser

Onderstaand artikel behandeld de rechtsvormende taak van de rechter, tegenwoordig is het namelijk heel gewoon dat de rechter, met name de Hoge Raad, de leemtes opvult die de wetgever op heeft gelaten.

Overig | Rode draad | Raad en daad | Verdieping | Verdiepend artikel
april 2005
AA20050223

Over short selling

M. Peeters

Short selling heeft een ietwat dubieuze reputatie. ‘Aandelen verkopen die je niet hebt’, dat wekt al de suggestie dat er iets niet in de haak is. Verschillende toezichthouders en regelgevers leggen snel verbanden tussen short selling en marktmisbruik. ‘Short is moord’ was zelfs de kop boven een FD-column over maatregelen tegen short selling die de AFM in 2008 heeft genomen. De directe aanleiding tot deze beschouwing is de EU-verordening betreffende short selling die op korte termijn in alle lidstaten rechtstreeks van toepassing zal zijn. De bespreking van de Verordening en andere maatregelen pretendeert zeker niet uitputtend te zijn, maar concentreert zich op twee kernthema’s; transparantie over short selling en eventuele verbods- of andere beperkende maatregelen.

Verdieping | Verdiepend artikel
maart 2012
AA20120189

Over staten, volken en individuen, en de moeizame weg naar aanscherping van het recht op ontwikkeling

W.J.M. van Genugten

De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft in 1986 een nieuw mensenrecht in het leven geroepen: het recht op ontwikkeling. De auteur is gevraagd aan te geven wat het inhoudt en wat er sinds 1986 is ondernomen om het handen en voeten te geven.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 1994
AA19940651

Over straf valt te onderhandelen, over de waarheid niet

Deel II: De Zuidafrikaanse Waarheidscommisie als voorbeeld?

J.W. de Visser

Hoe om te gaan met de beulen van Apartheid? In een voorgaand artikel werd een uiteenzetting gegeven van de Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie. De rechtshistorische argumenten die aan haar oprichting en onderzoek van mensenrechtenschendingen onder Apartheid ten grondslag lagen en de juridische grondslag daarvan kwamen aan de orde. Daarbij werd speciale aandacht gegeven aan de mogelijkheid voor mensenrechtenschenders om amnestie te verkrijgen in ruil voor een bekentenis. In dit artikel wordt bekeken of de amnestieverlening de internationaalrechtelijke toets kan doorstaan en wordt een algemene evaluatie van het werk van de Waarheidscommissie gepresenteerd.

Verdieping | Verdiepend artikel
december 2002
AA20020874

Over straf valt te onderhandelen, over de waarheid niet. Deel 1: Van dictatuur naar democratie

J.W. de Visser

De Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie, die onder de bezielende leiding van Aartsbisschop Desmond Tutu het pijnlijke verleden van Zuid-Afrika heeft onderzocht, zal zeer binnenkort het laatste deel van haar rapport presenteren aan het Zuid-Afrikaanse Parlement.1 Reden genoeg om de achtergrond en juridische grondslag van dit unieke experiment aan een nader onderzoek te onderwerpen. Dit zal in twee artikelen gebeuren. Het eerste artikel geeft een uiteenzetting van de rechtshistorische argumenten die een rol speelden bij de keuze voor een waarheidscommissie in plaats van het grootschalig vervolgen van de mensenrechtenschenders uit het apartheidsregime. Verder wordt het amnestieconcept, zoals gehanteerd door de Commissie nader toegelicht. In het tweede artikel zal deze vorm van amnestieverlening op enkele van haar juridische merites beoordeeld worden. Daarbij zal de vraag centraal staan of de amnestieverlening internationaalrechtelijk door de beugel kan.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2002
AA20020806

Over Waterwolven en Waterschappen

M. van Rijswick

Post thumbnail Nederland is een bijzonder land. Het is de veiligste delta in de wereld, gelegen aan het einde van vier grote transnationale rivieren die in de Noordzee en de Waddenzee uitmonden. Een groot deel van het land is in de afgelopen duizend jaar gewonnen op de zee, meren en rivieren of gecreëerd door afgravingen van veen en daarop volgende inpolderingen. De geschiedenis van Nederland kenmerkt zich door een voortdurende strijd tegen het water. Tegelijkertijd dankt Nederland ook zijn rijkdom aan zijn ligging in een delta. Voor een goed begrip van de organisatie van het waterbeheer in Nederland is het goed eerst de feiten helder voor ogen te hebben.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2010
AA20100788

Over wetgeving gesproken: ‘words matter!’

H. van Drongelen

Post thumbnail Bij vervaardigen van wetgeving staan vaak procedurele voorschriften rond het wetgevingsproces en de vormgeving ervan centraal. Bij wetgeving staan het verwezenlijken van het overheidsbeleid en de doelstelling(en) ervan steeds meer centraal. Maar wat als het gaat om de kwaliteit van wetgeving, dus de normstelling zelf? Een van de aspecten die daarbij speelt, is het taalgebruik. Uit deze bijdrage blijkt dat juist het taalgebruik in wetgeving en het belang daarvan onvoldoende wordt onderkend.

Verdieping | Verdiepend artikel
maart 2020
AA20200261

Paradigmatische vernieuwingen in de rechtswetenschap de jurist en de sociale werkelijkheid

C.J.M. Schuyt

Artikel van Kees Schuyt uit het bijzonder nummer "Een beeld van recht", Ars Aequi december 1979.

Bijzonder nummer | Verdieping | Verdiepend artikel
december 1979
AA19790871

Paradoxale fiscale vrijheid

J.L.M. Gribnau

Post thumbnail

De bestrijding van belastingontwijking staat tegenwoordig volop in de schijnwerpers. Wetgevers helpen bij de intensivering van de jacht op free riders door aanscherping van nationale regelgeving en internationale samenwerking. De grenzen van fiscale vrijheid van de burger en zijn adviseur wordt daarbij steeds strakker getrokken. Het fiscalevrijheidsbeeld wordt echter gecompliceerder wanneer verschillende vrijheidsbegrippen worden onderscheiden.

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2017
AA20170402

Pas als het deugt mag het

Over integriteit in rechtswetenschappelijk onderzoek in Nederland

J.B.M. Vranken

Post thumbnail

Integriteitsschending in rechtswetenschappelijk onderzoek snijdt een brede problematiek aan. Ik beperk mij tot het externe niveau (als onderscheiden van intern en institutioneel niveau) en bespreek aan de hand van voorbeelden drie categorieën waarin integriteit problematisch is of kan worden: belangenverstrengeling, derdenfinanciering en auteurschap. Derdenfinanciering lijkt de meeste risico’s in te houden, maar er is behoefte aan meer feitenmateriaal om de risico’s te substantiëren dan wel te ontzenuwen.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2017
AA20170868