Verdiepend artikel

Staatscommissie-Thomassen: de Grondwet als gereedschapskist voor de rechter

A.C.M. Meuwese

Post thumbnail Wij hebben in Nederland een lange traditie om mogelijke grondwetswijzigingen te laten voorbereiden door een staatscommissie. Sinds 1917 lijkt het een bijkomende traditie te worden dat de adviezen van deze staatscommissies niet of nauwelijks worden opgevolgd. Nu het in staatsrechtelijke kringen vurig geanticipeerde rapport van de Staatscommissie-Thomassen met slechts één maand vertraging op 11 november 2010 gepresenteerd is, rijst de vraag hoe het de aanbevelingen ditmaal zal vergaan.

Verdieping | Verdiepend artikel
april 2011
AA20110291

Staatsnoodrecht: kritische kanttekeningen bij het huidige moderniseringsdebat

S. Daniëls

De coronacrisis en het kabinetsvoornemen om het staatsnoodrecht te moderniseren leiden tot een stevig debat over de vraag hoe het staatsnoodrecht eruit moet komen te zien. Dit debat wordt gekleurd door een onjuist begrip van de toepassingscriteria van het staatsnoodrecht, met als mogelijk gevolg dat toekomstige noodwetgeving het staatsnoodrecht complexer maakt. Het zou beter zijn om het staatsnoodrecht overeenkomstig reeds gehanteerde terminologie te harmoniseren, om zodoende tot consistentie en vereenvoudiging te komen.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2022
AA20220778

Staatsontvoeringen in Nederland?

Wat is er aan de hand in de juridische uithuisplaatsingspraktijk?

M.R. Bruning, K.A.M. van der Zon

Post thumbnail De afgelopen maanden is er in het maatschappelijke debat volop aandacht geweest voor uithuisplaatsingen van kinderen. Op verzoek van de Dienst Parlement en Wetenschap stelden we een factsheet op over de huidige wetenschappelijke inzichten over uithuisplaatsingen in Nederland. In deze bijdrage beschrijven we de huidige kennis over uithuisplaatsingen en benoemen we de belangrijkste juridische knelpunten daarbij.

Verdieping | Verdiepend artikel
september 2022
AA20220649

Staatssteun en diensten van algemeen economisch belang: supersnel internet en oud papier

F.D. Schild

Waarom bemoeit Brussel zich met het inzamelen van oud papier en het aanleggen van een glasvezelnetwerk in Appingedam? Dit artikel biedt een overzicht van de stand van zaken op het gebied van staatssteunrecht en van het beleid ten opzichte van diensten van algemeen economisch belang. Ook worden enkele kritiekpunten op het Commissiebeleid besproken aan de hand van de genoemde voorbeelden.

Verdieping | Verdiepend artikel
maart 2006
AA20060182

State Responsibility for Arms Transfers

The Law of State Responsibility and the Arms Trade Treaty

M. Kanetake, C.M.J. Ryngaert, S. Zwijsen

Post thumbnail In this article, Silke Zwijsen, Machiko Kanetake and Cedric Ryngaert examine whether an arms-exporting State is internationally responsible if the importing State goes on to use these arms to commit internationally wrongful acts, or if the exporting State accepts the risk that such acts might be committed.

Verdieping | Verdiepend artikel
februari 2020
AA20200151

Stille revolutie in de Unie

W.T. Eijsbouts

Verdieping | Verdiepend artikel
juli 2000
AA20000521

Strafrecht en ethiek: pleonasme en niet voorwerp van post-modern debat over twee zelfstandige grootheden

P.A.M. Mevis

Auteur vraagt zich af waarom er thans zo expliciet aandacht aan ‘ethiek’ wordt besteed. Niet valt uit te sluiten dat daarmee wordt beoogd de inhoud van de strafrechtelijke ethiek een nieuwe, beleidsmatige inhoud te geven. Een aantal ontwikkelingen past in zo een tendens. Daarmee wordt echter de inherente doelgerichtheid van het strafrecht ten onrechte losgelaten.

Overig | Rode draad | Recht en ethiek | Verdieping | Verdiepend artikel
november 1998
AA19980870

Strafvervolging van overheden

Een evaluatie naar aanleiding van de ramp in Enschede

D. Roef

In dit artikel, mede geschreven naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede, richt zich op de strafbaarheid van overheden. De jurisprudentiële ontwikkelingen en de daarin genoemde voorwaarden voor een strafbare overheid worden behandeld.

Verdieping | Verdiepend artikel
maart 2001
AA20010142

Strengthening democracy beyond majoritarianism: The European Court of Human Rights ruling in KlimaSeniorinnen

C. Eckes

Post thumbnail The European Court of Human Rights’ ruling in KlimaSeniorinnen (2024) establishes obligations for states to do their part to mitigate the climate crisis. It also strengthened participatory and deliberative elements in the domestic democratic process, e.g., by enhancing standing for associations, reducing the margin of appreciation for mitigation objectives, and imposing a duty to quantify a state’s fair share.

Verdieping | Verdiepend artikel
januari 2025
AA20250019

Strijd met redelijkheid en billijkheid of onrechtmatige daad als rechtsmiddel in relatie tot besluiten van de rechtspersoon?

A.F. Verdam

Hoe verhoudt het rechtsmiddel van de aantasting van een besluit van een rechtspersoon zich tot een vordering uit onrechtmatige daad? Wat betekent het IMG-arrest, is het bevredigend en welke vraag wordt – anders dan wel gedacht – niet beantwoord?

Verdieping | Verdiepend artikel
april 2017
AA20170283

Studiefinanciering en de ouderlijke bijdrage: student in de knel tussen weigerachtige ouder en strikte overheid

J.S. Buiting

Post thumbnail Voor de berekening van zijn aanvullende beurs blijft een student financieel afhankelijk van zijn ouders – ook als hij volwassen is. De wetgever heeft weliswaar een uitzondering gemaakt voor situaties met weigerachtige of onvindbare ouders, maar deze uitzondering wordt door de minister en de Centrale Raad van Beroep zodanig restrictief uitgelegd dat deze in de praktijk nauwelijks toepasbaar is. Zelfs als een student in het verleden is mishandeld door de ouder, geen contact meer met hem heeft, of zijn ouder niet kan vinden, moet de student eerst nog tegen deze ouder procederen om alimentatie af te dwingen, alvorens hij met succes een beroep op de uitzondering kan doen. In dit artikel wordt de ontwikkeling van deze restrictieve uitleg in de jurisprudentie geanalyseerd en wordt onderzocht of deze interpretatie strookt met het door de wetgever beoogde doel van de wettelijke uitzondering.

Verdieping | Verdiepend artikel
januari 2025
AA20250009

Te ‘politiek gevoelig’ voor de rechter?

Een empirisch-juridisch onderzoek naar (waargenomen) politiek gevoelige zaken en vertrouwen in de rechter

E. Grosfeld, A. Jansma, A.M. Overheul

Post thumbnail Deze bijdrage weergeeft de resultaten van een empirisch onderzoek naar de relatie tussen politiek gevoelige zaken en publiek vertrouwen in de rechter, en de wijze waarop deze relatie beïnvloed wordt door de wijze waarop zaken gepresenteerd worden in de media. In twee studies (N = 100 en N = 398) hebben de auteurs het vertrouwen dat mensen hebben in de rechter gemeten en onderzocht in hoeverre de respondenten een zaak als politiek gevoelig waarnemen. Uit het onderzoek volgt dat respondenten bepaalde rechtszaken, zoals covid- en klimaatzaken, inderdaad als ‘politiek gevoeliger’ zien dan ‘neutrale’ civielrechtelijke zaken, waarin sprake is van een burenruzie of huurdersgeschil. De resultaten van het onderzoek laten zien dat dit het vertrouwen in de rechter ondermijnt, met name wanneer die rechter door respondenten als ‘activistisch’ wordt gezien.

Verdieping | Verdiepend artikel
april 2025
AA20250257