Verdiepend artikel

Het ‘Trumpisme’ in het internationaal recht

H. Cuyckens, S. Jansen-Wilhelm

Post thumbnail Het buitenlandbeleid van de regering-Trump werd gekenmerkt door de inzet van het internationaal recht ter realisatie van doelen die passen in de ‘America First’-politiek. Deze bijdrage bekijkt in hoeverre dit ‘Trumpisme’ een invloed heeft gehad op het internationaal recht, waarbij door te kijken naar verschillende deelterreinen van het internationaal recht we laten zien waar het internationaal recht geschonden is of waar het als instrument is ingezet ten behoeve van nationale belangen.

Verdieping | Verdiepend artikel
juni 2021
AA20210605

Het afscheid van de dienstplicht als wettig kind van de democratie: over soldatenplicht en burgerstemrecht

S. Meuwese

Post thumbnail Van de dienstplicht (de zwaarste burgerplicht volgens Thorbecke) is na twee eeuwen nog nauwelijks iets over. Hebben dienstplichtigen die met lijf en leden het vaderland van henzelf en van al hun medeburgers verdedigen ook hun inbreng in de besluitvorming over datzelfde vaderland? Gaan dienstplicht en stemrecht hand in hand?

Verdieping | Verdiepend artikel
januari 2021
AA20210044

Het algoritme van de Afdeling: de realiteit van complex bestuursrecht

C.J. Wolswinkel

Post thumbnail De rechtsontwikkeling ten aanzien van geautomatiseerde besluitvorming heeft niet alleen betekenis voor de normering van digitaal bestuur, maar is evenzeer relevant voor andere terreinen van het bestuursrecht waar algoritmische besluitvorming plaatsvindt. Omgekeerd laat de rechtsontwikkeling op die andere terreinen zien hoe een bestuursrechtelijk toetsingskader voor geautomatiseerde besluitvorming verder gestalte kan krijgen.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2019
AA20190776

Het belang van individuele mensenplichten

E.R. Boot

Post thumbnail Naar aanleiding van de verscheidene mensenplichtenverklaringen die de afgelopen twee decennia verschenen zijn, onderzoekt dit artikel het belang van het concept ‘mensenplichten.’ Het doet dit door direct op twee van de belangrijkste punten van kritiek hierop in te gaan: het benadrukken van individuele mensenplichten zou ten koste gaan van mensenrechten, en een aparte mensenplichtenverklaring zou overbodig zijn, omdat bestaande mensenrechtendocumenten reeds afdoende aandacht aan individuele plichten zouden schenken.  Het artikel sluit af met enige bespiegelingen betreffende de juiste verhouding tussen recht en moraliteit en de adequate plaats van mensenplichten binnen deze relatie.

Verdieping | Verdiepend artikel
december 2012
AA20120903

Het beroepsgeheim reikt over de dood heen; een onhoudbare stelling?

W.L.J.M. Duijst , E. Thoonen

Post thumbnail Algemeen wordt aangenomen dat het medisch beroepsgeheim over de dood heen reikt. Dit leidt in de praktijk echter nogal eens tot dilemma’s die nadere verkenning behoeven. In deze bijdrage worden deze dilemma’s rondom het medisch beroepsgeheim na de dood vanuit verschillende invalshoeken belicht door mensenrechtelijke, bestuursrechtelijke, civielrechtelijke, strafrechtelijke en tucht- en klachtrechtelijke aspecten te belichten.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2018
AA20180777

Het besluitbegrip in relatie tot een bestuurlijke waarschuwing

R. Ortlep

Post thumbnail In hoeverre is een bestuurlijke waarschuwing een Awb-besluit? Aan de hand van een recente uitspraak van de grote kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State en een daarvoor genomen conclusie van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven wordt in deze bijdrage deze vraag beantwoord.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2018
AA20180895

Het bestuur en de Wet Bibob: bevordering van integriteit of bestrijding van criminaliteit

I.U. Tappeiner

Post thumbnail Imelda Tappeiner betoogt dat de manier waarop de Wet Bibob tegenwoordig door burgemeesters wordt ingezet resulteert in een ongewenste convergentie van bestuurs- en strafrecht.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2011
AA20110686

Het bestuursrechtelijk en het privaatrechtelijk relativiteitsvereiste als twee-eiige tweeling

P.W. den Hollander

Post thumbnail Niet alleen het privaatrechtelijk aansprakelijkheidsrecht, maar ook het bestuursrecht kent sinds kort een relativiteitsvereiste. De wetgever plaatst dit bestuursrechtelijk relativiteitsvereiste eerst en vooral in het teken van een snel en ‘slagvaardig’ bestuursprocesrecht. De wijze waarop de Afdeling oordeelt of de ingeroepen norm strekt tot bescherming van het geschade belang verschilt bovendien van de wijze waarop de Hoge Raad dat doet.

Verdieping | Verdiepend artikel
juni 2012
AA20120443

Het bewijs in het bestuursrecht en het strafrecht. Een korte interne rechtsvergelijking

A.R. Hartmann

De handhaving van het recht door middel van het bestuursrecht staat de laatste jaren sterk in de belangstelling. Door de verantwoordelijkheid van het bestuur terzake van de handhaving te benadrukken, neemt het bestuursrecht meer en meer de handhavende taak over van het strafrecht, waardoor het onderscheid tussen beide rechtsgebieden steeds diffuser wordt. In deze bijdrage wordt in het kader van de Rode draad 'Bewijs en Bewijsrecht'het bewijs in het bestuursrecht en het strafrecht op enkele onderdelen onderling vergeleken.

Rode draad | Bewijs en bewijsrecht | Verdieping | Verdiepend artikel
april 1999
AA19990217

Het Binnenhof als buitenpost

Over spionage voor een buitenlandse mogendheid door een Kamerlid

R.H.T. Jansen

Post thumbnail Democratische rechtsstaten staan onder druk. Autocraten stomen op en willen de wereldorde in hun voordeel herschikken. Zij schuwen inmenging in buitenlandse politieke processen daarbij niet. Een scenario waarin een Kamerlid geheime of anderszins gevoelige informatie doorsluist naar een buitenlandse mogendheid is dan ook niet ondenkbaar. Na een korte bespreking van de onderzoeksmogelijkheden van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in een dergelijke situatie, zet deze bijdrage uiteen welke parlementsrechtelijke maatregelen en strafrechtelijke sancties mogelijk zijn, mocht een dergelijke situatie zich voordoen in Nederland.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2025
AA20250673

Het canonieke recht in de Nederlandse rechtsorde

Twee probleemgevallen en een rechtsvergelijking

Q. Mauer

Post thumbnail Artikel 2:2 BW waarborgt een soepele doorwerking van het canonieke recht in de Nederlandse rechtsorde. Leken kunnen de indruk hebben dat ambtsdragers van de Rooms-Katholieke Kerk, zoals de pastoor, volledige vertegenwoordigingsbevoegdheid hebben over de rechtspersonen waar ze leiding aan geven. Deze bevoegdheid is echter dikwijls door het canonieke recht ingeperkt. Dit kan leiden tot een doorkruising van het rechtszekerheidsbeginsel, wanneer private contractspartijen overeenkomsten sluiten met deze ambtsdragers die geen volledige vertegenwoordigingsbevoegdheid hebben. In dit artikel wordt dit probleem uitgelegd aan de hand van twee recente zaken en een rechtsvergelijking met een ‘concordaatsland’.

Verdieping | Verdiepend artikel
maart 2023
AA20230187

Het civiele parket bij de Hoge Raad. Het juiste midden?

C.H. Sieburgh

In deze bijdrage in de serie Rode draad wordt ingegaan op de belangrijke rol die het civiele parket bij de Hoge Raad vervult voor de cassatierechtspraak en de rechtsvorming.

Overig | Rode draad | Raad en daad | Verdieping | Verdiepend artikel
november 2005
AA20050906