Staatsrecht / constitutioneel recht

Het Statuut anno nu

T.J. Scholten

Post thumbnail Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden werd in 2024 zeventig jaar oud. Voor de gelegenheid kwam de Raad van State van het Koninkrijk met een spontaan advies. Het advies vormt een goede inleiding in actuele, maar soms ook al decennia oude debatten over de constitutionele vormgeving van de Koninkrijksverhoudingen. In deze bijdrage wordt gereflecteerd op opvallende aspecten van het advies, met name betreffende het democratisch tekort, de waarborgfunctie en de geschillenregeling.

Opinie | Opiniërend artikel
mei 2025
AA20250356

Het vergeten Koninkrijk

K. Haex, D. de Vries

Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden geldt als het hoogste geschreven nationale recht. Toch lijken het Statuut en het Koninkrijksrecht vaak vergeten te worden. Is er een gebrek aan aandacht voor Statuut en Koninkrijk in de staatsrechtelijke literatuur? In dit redactioneel duiken de auteurs de staatsrechtelijke handboeken in, om te zien hoeveel pagina’s besteed worden aan deze onderwerpen. Voor liefhebbers is het beeld geen reden tot blijdschap.

Opinie | Redactioneel
december 2023
AA20230915

Het verslag van de Algemene Rekenkamer over 1981

M.P.J.G. Göbbels

Tussen de witte stukken trok een lijvig, in het paars gestoken drukwerk de aandacht: het verslag van de Algemene Rekenkamer over 1981. Dit jaarverslag vormde de aanleiding eens nader in te gaan op het verschijnsel Algemene Rekenkamer en haar belangrijke werkzaamheden.

Witte stukken
november 1982
AA19820649

Het Wildersvonnis vanuit staatsrechtelijk perspectief

R.J.B. Schutgens

Rechtbank Amsterdam 23 juni 2011, nr. 13/425046-09, ECLI:NL:RBAMS:2011:BQ9001, LJN: BQ9001 (Wilders)

Annotaties en wetgeving | Annotatie
april 2012
AA20120290

Hoe de trias politica technologische ontwikkeling in haar macht krijgt: het belang van de samenwerking tussen recht, politiek en technologie

L.M. Poort, C.A. Zweistra

Post thumbnail De machtsverdeling binnen de trias politica is een belangrijk uitgangspunt in de inrichting van het Nederlandse staatsbestel. Inmiddels zijn er zorgen over de wijze waarop ingrijpende technologische ontwikkelingen de traditionele machtsbalans onder druk zetten. Een concrete aanleiding is de mate waarin de uitvoerende macht vooroploopt bij het gebruik van nieuwe technologieën zoals digitale (geavanceerde) algoritmes. In dit artikel laten we zien dat een succesvolle handhaving van de trias politica een nauwe samenwerking vergt tussen de domeinen van technologie, politiek, ethiek en recht. De inzet van deze samenwerking is niet alleen om te voorkomen dat technologie zich ontwikkelt tot een vierde macht buiten de trias, nog belangrijker is dat een poging wordt gedaan om technologie te laten bijdragen aan een goede werking van de trias en de inrichting van een rechtvaardige samenleving.

Verdieping | Verdiepend artikel
juni 2022
AA20220457

Hoge Raad-benoemingen na een mislukte grondwetsherziening

P.P.T. Bovend'Eert

Post thumbnail In 2019 nam de regering het initiatief om de grondwettelijke benoemingsprocedure bij de Hoge Raad (art. 118 Gw) te herzien en daarbij het voordrachtsrecht van de Tweede Kamer af te schaffen. De grondwetsherziening draaide uit op een faliekante mislukking, maar geeft wel een beter inzicht in de betekenis van de bevoegdheid van de Tweede Kamer om een voordracht van die kandidaten op te maken bij Hoge Raadbenoemingen.

Opinie | Opiniërend artikel
november 2023
AA20230836

Homo ludens

B.I. Bethlehem, T. Kodrzycki

In dit redactioneel artikel wordt aan de hand van een zaak voor de Commissie Gelijke Behandeling over dansparen uitgewerkt wat direct en indirect onderscheid inhoud. (Vegl. Rb. 's-Gravenhage 26-07-2006, LJN:AY5005).

Opinie | Redactioneel
oktober 2006
AA20060688

Hoofdstukken grondrechten – 6e druk 2026

M. den Heijer, A.W. Hins, A.J. Nieuwenhuis

Post thumbnail Dit boek behandelt de zogeheten algemene leerstukken van grondrechten en laat de lezer kennismaken met de afzonderlijke grondrechten.

9789493333598 - 10-02-2026

Hoofdstukken openbare-orderecht

A.E.M. van den Berg, J.H.A. van der Grinten, A.E. Schilder

Post thumbnail In dit boek worden de afzonderlijke openbare-ordebevoegdheden beschreven waarbij steeds aandacht wordt besteed aan de wetsgeschiedenis, de toepassingsmogelijkheden van de bevoegdheid, het gebruik ervan in de praktijk, en de mogelijkheden tot rechtsbescherming.

9789069166339 - 02-07-2015

Horizontale werking van grondrechten: een luchtige amuse-gueule

B.J. de Vos

Post thumbnail

Bart J. de Vos promoveerde op 14 oktober 2010 aan de Universiteit Leiden op een proefschrift getiteld Horizontale werking van grondrechten. Een kritiek, uitgegeven door Maklu. Promotor was prof.mr. J.H. Nieuwenhuis. In dit artikel vertelt hij waar zijn stelling in de kern op neerkomt.

Literatuur | Proefschriftbijdrage
februari 2011
AA20110151

Houdbare overheidsfinanciën en gemeentelijke autonomie

Hoe Europese begrotingsnormen interbestuurlijke verhoudingen raken

W. van der Woude

Post thumbnail Het door Europese begrotingsnormen geïnspireerde wetsvoorstel houdbare overheidsfinanciën richt zich niet alleen tot de nationale overheid, maar juist ook tot gemeenten en provincies. De manier waarop zij gezamenlijk medeverantwoordelijk worden gemaakt voor het staathuishoudboekje heeft in de Tweede Kamer nogal wat weerstand opgeroepen. Grondwettelijke argumenten voeren hier de boventoon, terwijl het eigenlijk zou moeten gaan om elementaire logica.

Opinie | Opiniërend artikel
december 2013
AA20130916

HP en het Philipsmerk

J.A. Peters

De Haagse Post heeft reclame gemaakt voor zich zelf met het beeldmerk van Philips, alleen waren de sterren in het beeldmerk vervangen door hakenkruizen. Dit als illustratie op de voorpagina ter aankondiging van een in dat nummer van HP voorkomend artikel. De illustratie werd verrijkt met een inleidende kop in kleine letters Eindhoven 1920-1940 en als hoofdtitel stond erbij in veel grotere letters de terreur van de Philipspolitie. Duidelijk dus waarover het zou gaan. Alleen de inleidende kop was wel klein en weggelaten in de van het betrokken nummer gemaakte reclame in de dagbladen. Philips eiste in kort geding voor de Amsterdamse Rechtbank een verbod van verdere inbreuk op het Philipsmerk, rectificatie op de voorpagina van een volgend nummer en in de dagbladen waarin reclame voor het HP nummer was gemaakt; daarnaast werd nog geëist dat het betreffende nummer uit de handel werd genomen.

Meesters-column
februari 1982
AA19820061