Rechtstheorie

december 2025

KwartaalSignaal 177: Rechtsfilosofie en rechtstheorie

L. ten Haaf, T.E. Riesthuis

Maar dat is níet logisch!

Drogredenen in het recht

H.T.M. Kloosterhuis

Post thumbnail Dit boek gaat over drogredenen in juridische argumentatie. Aan de hand van actuele voorbeelden uit de rechtspraak en juridische discussies wordt de vraag gesteld ‘Is dit wel logisch?’

9789492766090 - 06-04-2023

Maar dat is níet logisch! (Digitaal boek)

Drogredenen in het recht

H.T.M. Kloosterhuis

Post thumbnail Dit boek gaat over drogredenen in juridische argumentatie. Aan de hand van actuele voorbeelden uit de rechtspraak en juridische discussies wordt de vraag gesteld ‘Is dit wel logisch?’

9789492766090 - 06-04-2023

Mag het bestuur ook wat de rechter mag?

Over de verhouding tussen bestuur en rechter (naar aanleiding van de toeslagenaffaire)

W.L. Borst

Post thumbnail Bureaucratie is een beladen term. Was bureaucratie niet de oorzaak van de kinderopvangtoeslagenaffaire? En hebben ook de rechters zich niet te veel gedragen als kille bureaucraten? Wat onderscheidt eigenlijk rechtspraak van bureaucratie? Wat bureaucratie is, heeft Max Weber ons geleerd. Wat rechtspraak is, kunnen we leren van Paul Scholten. De confrontatie van hun visies levert verrassende inzichten op.

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2022
AA20220384

Martha Nussbaum – ‘Lawyer for humanity’

R.B.J. Tinnevelt

Post thumbnail In deze aflevering van de Blauwe Pagina’s over ‘Rechtsheld(inn)en’ schrijft Ronald Tinnevelt over Martha Nussbaum, hoogleraar recht en ethiek aan The University of Chicago, die in haar werk en handelen op overtuigende wijze toont hoe de filosofie relevant kan zijn voor rechtswetenschap en rechtspraktijk.

Blauwe pagina's | Rechtsheld(inn)en
oktober 2022
AA20220732

Met kracht van argumenten

Een inleiding tot het beoordelen van juridische argumentaties

T.E. Rosier, A. Soeteman

Post thumbnail Handboek juridische argumentatie dat instrumenten biedt om argumentaties te ontrafelen en beoordelen. Met opdrachten en uitwerkingen.

9789069168852 - 01-12-2010

Met recht en reden (Digitaal boek)

Bijdragen aan het derde symposium Juridische argumentatie 18 juni 1999 te Rotterdam

E.T. Feteris, H.T.M. Kloosterhuis, H.J. Plug, J.A. Pontier

Post thumbnail Bijdragen aan het derde symposium Juridische argumentatie 18 juni 1999 te Rotterdam

9789069163413 - 17-07-2000

Nomomorfologie: over het juridische voorland van de bedrijfsethiek

B. Jansen

Bedrijfsethiek is onderworpen aan juridisering. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het stijgende aantal ethische codes in het bedrijfsleven. Deze juridisering van bedrijfsethiek betekent dat juridische denkwijzen de ethische denkwijzen verdringen of zelfs vervangen. Het resultaat is een bedrijfsethiek die meer en meer op recht is gaan lijken. In zijn proefschrift onderzoekt Bart Jansen deze ‘juridisch gedachte bedrijfsethiek’ en houdt hij een pleidooi om aan dit juridische denken in de bedrijfsethiek te ontkomen door een beroep te doen op de kritische bestudering van het recht.

Literatuur | Proefschriftbijdrage
oktober 2022
AA20220824

Nudging: een juridisch relevant fenomeen met rechtsstatelijke impact

A.R.M. Zeilstra

Post thumbnail

De Nederlandse overheid experimenteert met nudging: het aanpassen van keuzearchitectuur om op een voorspelbare manier gedrag te veranderen, zonder opties te verbieden of gebruik te maken van significante financiële prikkels. Momenteel is binnen de juridische wereld weinig aandacht voor dit nieuwe beleidsinstrument. Deze rechtstheoretisch ingestoken bijdrage agendeert nudging als een juridisch relevant fenomeen met fundamentele rechtsstatelijke impact.

Opinie | Opiniërend artikel
april 2022
AA20220290

Oliver Wendell Holmes

Away from principles, towards facts

A.M. Hol

Post thumbnail

Ontegenzeggelijk verdient Oliver Wendell Holmes een plaats in een galerij van grote rechters en wel om tenminste drie redenen. Hij ‘zat’ op belangrijke zaken, zoals de Lochner case, die door het Supreme Court van de Verenigde Staten zijn beslist. Hij was een begenadigd stylist die prikkelende, bijna literaire opinies en dissents schreef. Maar misschien nog wel de belangrijkste reden om Holmes ‘in ere’ te houden, is zijn invloed op de rechtswetenschap. Voor Holmes rechter werd, had hij al een opvallende carrière achter de rug als rechtswetenschapper. Zijn wetenschappelijke inzichten heeft hij in zijn rechterswerk benut, uitgewerkt, maar ook genuanceerd. Deze inzichten blijken in het licht van de huidige Nederlandse discussie over methoden van juridisch onderzoek verrassend actueel te zijn.

Rode draad | Beroemde en Beruchte rechters
mei 2010
AA20100364

Open wetgeving, open normen

Een normtheorie om normen naar hun inhoud te onderscheiden en te definiëren

P. Rustenburg

Pieter Rustenburg promoveerde op 14 mei 2020 aan de Universiteit Leiden op het proefschrift ‘Een algemene normtheorie toegepast op open normen in het belastingrecht’. In dit artikel vertelt hij over zijn onderzoek.

Literatuur | Proefschriftbijdrage
december 2020
AA20201202

Over de methodologie van juridisch onderzoek

Enige beschouwingen naar aanleiding van Asser/Vranken Algemeen Deel ****/2014

A.J. Verheij

Post thumbnail

In zijn derde Algemeen Deel neemt Jan Vranken een groot aantal standpunten in over de eisen waaraan juridisch (privaatrechtelijk) onderzoek dient te voldoen. In deze boekbespreking wordt een aantal daarvan tegen het licht gehouden. Ten slotte volgt een schets van mogelijk verder onderzoek.

Literatuur | Boekbespreking
mei 2015
AA20150413