Professors strike back

Het overkwam mij onlangs. Ik wilde een publicatie van de Amerikaanse auteur Julie Suk raadplegen. Bij vergissing kwam ik op een website terecht waar de onderwijskwaliteiten van juridische docenten werden afgewogen, zo ook van Julie Suk. Door hun studenten. De beoordelingen van collega Suk logen er niet om. ‘Professor is very nice and extremely intelligent. However, the general consensus in my class was that no one had any idea what was going on as the discussion was way too advanced. Get a study guide!’. Dat was ongeveer de meest positieve reactie die op RateMyProfessors over mevrouw Suk te lezen valt. Want dit is dichterbij het gemiddelde: ‘Be afraid. Be very afraid. This one got her JD while getting a PhD. She memorizes 100 students’ full names before the first class and will remember every word you say a month later. Failure to prepare will cost you in health as everyone waits in silence while you try to come up with an answer. Makes John Houseman seem warm and friendly. Awesome’. Of gewoon kortweg: ‘Worst academic experience of my life. Period’. En dat voor iemand wier cv juist heel sympathiek overkomt.

Ook in ons land wordt geregeld geëvalueerd. Om niet te zeggen: overgeëvalueerd, want ik kan mij weinig onderwijsactiviteiten herinneren waar dat niet gebeurt. Met de openbaarheid zijn wij echter minder vlot dan de Amerikanen. De resultaten worden vaak wel in Onderwijscommissies besproken en vervolgens met de docent doorgenomen (‘zou je niet …’). Maar op het web gepubliceerd heb ik ze nog niet gezien. Althans niet recentelijk. In het verleden werden studentenevaluaties van het juridisch onderwijs wel degelijk gepubliceerd. Dat gebeurde in de studentenalmanak. Die kon ook hard aankomen. ‘Professor Van Boneval Faure moet het vooral van de inhoud van zijn college hebben’, las ik eens in een negentiende-eeuwse Leidse studentenalmanak. Zelfs de dagbladpers heeft zich er wel mee beziggehouden. Een docent die twintig jaar geleden wijlen Boudewijn Büch in zijn collegebanken aantrof, wist het: morgen sta ik in de krant (en niet altijd – zeg maar rustig: vrijwel nooit – in positieve zin). Maar tegenwoordig zijn het toch meestal de positieve beoordelingen die publiciteit krijgen. Mijn Leidse collega Jaap Hijma en mijn Utrechtse collega’s Adriaan Dorresteijn en Ivo Giesen bijvoorbeeld, die tot universitair docent van het jaar werden uitgeroepen. Het zal Julie Suk weinig genoegen doen. Gelukkig heeft zij wel een wapen: dat is de website ProfessorsStrikeBack. Daar vinden we het antwoord van de boze beoordeelden: ‘I only kicked over one desk that semester, because it was in my way and no one was hurt. And a little violence during class actually keeps everyone awake – gets the adrenaline running’. En nog veel meer.

Iets voor ons? Een nieuwe vorm van dienstverlening door Ars Aequi bijvoorbeeld? Dan wel even opgelet: RateMyProfessors en ProfessorsStrikeBack zijn geen altruïstische ondernemingen. Het zijn commerciële bedrijven, die ongetwijfeld – maar hoe? – geld opleveren. De sites zijn ook niet boven alle kritiek verheven, bijvoorbeeld doordat zij irrelevante kenmerken van de docenten van gewicht achten, dubbeltellingen niet geheel uitsluiten en ervaren en onervaren docenten op gelijke wijze beoordelen. En toch…