Maandbladartikel

Conservatief rechterlijk activisme in de Verenigde Staten: over een op hol geslagen hooggerechtshof

R. van der Hulle

Post thumbnail Het Amerikaanse hooggerechtshof heeft onlangs belangrijke uitspraken gedaan over onder meer abortus, vuurwapens en klimaatverandering. Vooral de beslissing om het – al bijna een halve eeuw geleden erkende – grondrecht op abortus te overrulen heeft tot veel opschudding geleid. Volgens sommigen heeft het hooggerechtshof de Verenigde Staten vele jaren terug in de tijd gezet. Een en ander is een direct gevolg van de benoeming van drie uitgesproken conservatieve leden van het hooggerechtshof tijdens het presidentschap van Donald Trump. In deze bijdrage wordt de huidige koers van het hoogste Amerikaanse rechtscollege nader bezien.

Verdieping | Verdiepend artikel
december 2022
AA20220959

Considerans gezocht bij het Habbo-mysterie

L.A.G.M. van der Geld

Families zijn in wezen een systeem. Het is mogelijk om uit een familiesysteem te stappen, maar er moet dan wel een ‘vertrekverhaal’ zijn. Een systeem heeft nu eenmaal liever orde dan open eindes want daar komen rechtszaken van. Lucienne van der Geld schrijft erover.

Opinie | Column
februari 2026
AA20260100

Considerations of the Law of Armed Conflict (LOAC) in a modern air warfare

N.E.D. Faber

This Article deals with today’s considerations of International Humanitarian Law (the Law of ArmedConflict) in case of a modern air warfare, like we saw in the UN-operation against Iraq and the recent Kosovo air campaign of the NATO against the Milosevic regime. Which rules of the LOAC apply in the conduct of such an operation:ius in bello?

Verdieping | Verdiepend artikel
februari 2001
AA20010101

Consistentie über alles

E.H. Hondius

Consistentie is een groot goed, meent Ewoud Hondius in deze column. Digitalisering maakt het wel gemakkelijker om consistent te zijn, maar juristen moeten toch ook nog op eigen kracht consistent kunnen zijn

Opinie | Opiniërend artikel
februari 2020
AA20200150

Constitutional gaslighting. Een rechtsstatelijke relatiecrisis

S. van Deursen

Post thumbnail Er is sprake van toenemende spanning tussen de rechter en de politieke staatsmachten. De nakoming van rechterlijke veroordelingen door de Staat lijkt niet langer vanzelfsprekend, en vanuit de politiek worden de mogelijkheden verkend om de toegang van belangenorganisaties tot de rechter te beperken. Dit duidt op constitutional gaslighting: de rechter krijgt de schuld van problemen waarvan de oorzaak grotendeels gelegen is in politieke inertie. In deze bijdrage wordt deze relatiecrisis geduid en worden oplossingsrichtingen verkend.

Opinie | Amuse
december 2025
AA20250814

Constitutionele begrenzing van Europese defensiesamenwerking: over soevereiniteit, gezag en bevel

N.A. Meershoek

Post thumbnail De Nederlandse krijgsmacht werkt in toenemende mate samen met Europese (en niet-Europese) bondgenoten. Zo is recentelijk de laatste Nederlandse brigade die nog zelfstandig opereerde ondergebracht in een divisie van de Duitse landmacht. Volgens artikel 97 lid 2 van de Grondwet ligt het oppergezag over de krijgsmacht echter uitsluitend bij de Nederlandse regering. Ook binnen het internationale recht is militaire zelfbeschikking een belangrijke component van de staatssoevereiniteit. Dit artikel bespreekt in die context de constitutionele grenzen van Europese defensiesamenwerking en reflecteert op de (on)wenselijkheid van een supranationale defensiebevoegdheid voor de Europese Unie.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2023
AA20230857

Constitutionele bescherming voor toekomstige generaties?

R.B.J. Tinnevelt

Ben je rechtenstudent en wil je kans maken op € 200 en publicatie op ons blog? Beantwoord dan deze rechtsvraag van Ronald Tinnevelt in de vorm van een essay vóór 1 december 2024.

Perspectief | Rechtsvraag
oktober 2024
AA20240886

Constitutionele bescherming voor toekomstige generaties? Beantwoording rechtsvraag (355) Rechtsfilosofie

Beantwoording rechtsvraag (355) Rechtsfilosofie

R.B.J. Tinnevelt

In dit artikel beantwoordt Ronald Tinnevelt de rechtsfilosofische vragen over constitutionele bescherming voor toekomstige generaties die hij opwierp in het oktobernummer 2024 van Ars Aequi.

Perspectief | Rechtsvraag
mei 2025
AA20250390

Constitutionele rechtsvorming in Europees perspectief

Annotatie

E.M.H. Hirsch Ballin

In de annotatie bij een tweetal arresten (HR 2 november 2004, NJ 2005, 80 en HR 19 december 2003, BIE 2004, 59) komt aan de orde hoe het EG-recht in Nederland werkt.

Overig | Rode draad | Raad en daad | Verdieping | Verdiepend artikel
juni 2005
AA20050500

Constitutionele toetsing anno 2022: tussen dikastocratie en toeslagenschandaal

M.J. Vetzo

Constitutionele toetsing staat volop in de belangstelling. Getuige de ‘Hoofdlijnenbrief constitutionele toetsing’ wil het kabinet-Rutte IV nu ook echt werk gaan maken van wijziging van het toetsingsverbod. Het kabinet balanceert daarbij tussen meer rechterlijke rechtsbescherming enerzijds en het voorkomen van vergaande wijzigingen in de verhouding rechter-wetgever anderzijds. Voor het verdere debat over constitutionele toetsing anno 2022 is het behulpzaam als enkele van de (oudere) dichotomieën waarvan het kabinet zich bij die evenwichtsoefening bedient, worden ingeruild voor hedendaags, verfijnder rechtsdenken.

Rode draad | Grenzeloze Grondwetten
november 2022
AA20220912

Constitutionele toetsing in internationaal perspectief

L.F.M. Besselink

In deze eerste bijdrage van de Rode draad 'Constitutionele toestsing' wordt het Nederlandse toetsingsverbod van art. 120 Gw vergeleken met soortgelijke en andere wijzen van toetsing in andere landen.

Overig | Rode draad | Constitutionele toetsing
februari 2003
AA20030088

Constitutionele toetsing in tijden van populisme: het Indonesische Constitutioneel Hof

A.W. Bedner

Post thumbnail De meeste landen kennen een vorm van constitutionele toetsing, vaak ingevoerd tijdens de democratiseringsgolf van de jaren 90. Inmiddels staat constitutionele toetsing in veel van die landen nu onder druk of is zelfs volledig onder controle van de regering gebracht. Deze bijdrage bespreekt hoe het Indonesische Constitutioneel Hof er tot nu toe in is geslaagd om iets van zijn onafhankelijkheid te behouden en welke factoren dat mogelijk hebben gemaakt.

Rode draad | Buiten Westen
februari 2025
AA20250138