Sociaal-economisch recht

De economische rationale van het (nieuwe) verzekeringsrecht

L.T. Visscher

Op 1 januari 2006 is het nieuwe verzekeringsrecht in werking getreden. Titel 7.17 BW vervangt de oude regeling uit het Wetboek van Koophandel. Naar aanleiding van de introductie van titel 7.17 BW geeft deze bijdrage een (rechts)economische visie op verzekeringen. Eerst zal uiteengezet worden waarom mensen verzekeringen afsluiten en waarom ze bereid zijn hiervoor een premie te betalen die hoger is dan het verwachte risico dat ze er mee afdekken. Vervolgens gaat het artikel in op twee belangrijke problemen die kunnen ontstaan wanneer mensen verzekerd zijn: moreel risico en averechtse selectie.

Verdieping | Verdiepend artikel
juli 2006
AA20060485

De Endstra-tapes

P.B. Hugenholtz

Hoge Raad 30 mei 2008, nr. C07/131HR, ECLI:NL:HR:2008:BC2153, LJN: BC2153, C07/131HR (Endstra en Endstra/uitgeverij Nieuws Amsterdam, Middelburg en Vugts) Arrest van de Hoge Raad en bijbehorende noot met de vraag of er auteursrecht rust op met politieambtenaren gevoerde ‘achterbankgesprekken’. Auteursrechtelijke bescherming komt toe aan voortbrengselen (1) met een eigen, oorspronkelijk karakter (2) die het persoonlijk stempel van de maker dragen. De eerste eis houdt in dat de vorm niet ontleend mag zijn aan die van een ander werk. De tweede eis betekent dat sprake moet zijn van een vorm die het resultaat is van scheppende menselijke arbeid en dus van creatieve keuzes, en die aldus voortbrengsel is van de menselijke geest. Daarbuiten valt in elk geval al hetgeen een vorm heeft die zo banaal of triviaal is, dat daarachter geen creatieve arbeid van welke aard ook valt aan te wijzen. Het gaat hierbij evenwel om een kenmerk dat uit het voortbrengsel zelf is te kennen. Daarom mag niet de eis worden gesteld dat de maker bewust een werk heeft willen scheppen en bewust creatieve keuzes heeft gemaakt, welke eis betrokkenen bovendien voor onoverkomelijke bewijsproblemen kan stellen. Om dezelfde reden kan niet worden geëist dat de maker bewust voor de vorm heeft gekozen die het werk heeft gekregen. Evenmin behoeft een schepping, om een werk in auteursrechtelijke zin te kunnen zijn, het karakter van een coherente creatie te hebben.

Annotaties en wetgeving | Annotatie
november 2008
AA20080819

De Europese regulering van dark (commercial) patterns

Tussen technologiespecifieke bepalingen en een expliciete herkenning van autonomie

R.M. Gellert

Post thumbnail Deze bijdrage geeft een overzicht van dark patterns (het ontwerpen van digitale interfaces om het besluitvormingsvermogen van gebruikers negatief te beïnvloeden) en van twee doorlopende strategieën voor het reguleren daarvan. De eerste strategie bestaat uit het aannemen van technologiespecifieke bepalingen, terwijl de tweede strategie de tegenovergestelde benadering volgt door de wettelijke erkenning van wat tot nu toe bestond als een soort ‘metaprincipe’: het autonomiebeginsel. In die zin roepen dark patterns niet slechts vraagstukken omtrent het reguleren van technologie op. Ze kunnen mogelijk ook leiden tot een herwaardering van fundamentele (juridische) vragen.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2023
AA20230729

De Europese sustainable-finance-regelgeving: beleggersbescherming, efficiëntie en verduurzaming

L.G.L. Hartman-Ohnesorge

Post thumbnail

De Europese sustainable-finance-wetgeving vergroot de transparantie omtrent duurzaamheid in kapitaalmarkten. Hierdoor kunnen beleggers duurzaamheidsaspecten makkelijker meenemen in hun beleggingsbeslissing. De EU hoopt op deze manier een toename van duurzame investeringen teweeg te brengen. De wetgeving roept vragen op over de verhouding tussen beleggersbescherming, efficiëntie en verduurzaming.

Bijzonder nummer | Recht & Natuur
juli 2022
AA20220586

De Exclusieve Economische Zone in het nieuwe Zeerecht

G.J. Tanja

Het klassieke internationale zeerecht, gevormd door en voor de geïndustrialiseerde landen, bleek niet geschikt om de ontwikkelingslanden voldoende bescherming te geven Het is derhalve niet verwonderlijk dat de ontwikkelingslanden reeds in de zestiger jaren hun wensen omtrent een wijziging van het traditionele zeerecht kenbaar hebben gemaakt.

juli 1982
AA19820410

De familie Zwartkijker

O. van Klinken, M.J. Kroeze

In dit redactionele artikel wordt ingegaan op de omroepbijdragen (kijk- en luistergeld) die studenten die in een studentenhuis wonen individueel dienen te betalen volgens de Mediawet en het Mediabesluit. De Mediawet stelt een studentenhuis namelijk niet gelijk met een huishouden zoals dat bij een doorsnee gezin geldt. De redacteuren vinden dit onnodig, en vinden een gelijkschakeling met de gezinsregeling een optie.

Opinie | Redactioneel
september 1992
AA19920446

De fiscale behandeling van uitkeringen uit een weerstandskas

P. Ruys

Wanneer werknemers staken, ontvangen zij geen loon. Ze krijgen daarvoor van vakbondswege een compensatie. In een recente uitspraak heeft het gerechtshof te Leeuwarden bepaald, dat over die uitkeringen geen loonbelasting mag worden geheven. In dit artikel wordt ingegaan op de juridische merites van deze uitspraak, en wordt tevens betoogd dat over zulke uitkeringen eigenlijk in het geheel geen belasting zou moeten worden geheven. Daarnaast worden enige fiscale rechtsfiguren uitgelegd. Verder wordt ingegaan op de civielrechtelijke aspecten met betrekking tot de terugvordering van ten onrechte geheven belasting en de vergoeding van geleden schade, zoals proceskosten.

Verdieping | Studentartikel
september 1993
AA19930600

De geheime dienst: an offer you can’t refuse

B. van der Sloot

Post thumbnail Geheime diensten beschermen de burger tegen een gevaar waarvan zij zich vaak niet eens bewust zijn. Dat zij zich daarbij nauwelijks aan banden laten leggen bleek wel toen geheimen van het hoofdkwartier van de NSA naar buiten werden gebracht.

Blauwe pagina's | Bouwstenen van het recht
maart 2015
AA20150172

De geoctrooieerde uitvinding een in taal gevangen inventieve techniek

Th.C.J.A. van Engelen

Hoge Raad 4 april 2014, nr. 13/00522, ECLI:NL:HR:2014:816, RvdW 2014/550, NJB 2014/812 (Medinol/Abbott)

Annotaties en wetgeving | Annotatie
oktober 2014
AA20140743

De gespleten opdracht van het recht

Autonomie en verbondenheid in het privaat-, straf- en staats- en bestuursrecht

L. van den Berge

Post thumbnail

De nabijheid van anderen is voor volwaardig menszijn onontbeerlijk, maar kan ons ook tot stikkens toe benauwen. Het moderne recht tracht ons lucht te geven door scheidingen aan te brengen tussen individuen onderling. Maar tegelijk zal het  moeten erkennen dat de mens een gemeenschapswezen is dat in afzondering van anderen niet volwaardig kan existeren. Hoe kan het recht aan die gespleten opdracht het best voldoen? Dit artikel bespreekt aan de hand van de bijdragen aan dit Bijzonder Nummer hoe de spanning tussen idealen van autonome vrijheid en gebondenheid het gehele recht in haar greep houdt.

Bijzonder nummer | Autonomie
juli 2017
AA20170654

De governance van familiebedrijven

Aandeelhoudersovereenkomst of statuten als verbindende schakel tussen familie en onderneming

G.J.H. van der Sangen

Post thumbnail Familiebedrijven zijn anders dan andere ondernemingen, zo legt Ger van der Sangen uit in deze amuse. Een aparte rechtsvorm of corporate governance code hebben zij echter niet. Zou dat wel toegevoegde waarde hebben?

Opinie | Amuse
juni 2020
AA20200526

De gulden regel voor persoonsgegevens

B.H.M. Custers

Post thumbnail Sinds de invoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in 2018 zijn bedrijven in rep en roer, want als zij niet zorgvuldig met persoonsgegevens omgaan, kan hen dit op hoge boetes komen te staan. Maar door de complexiteit en de open normen in de AVG, weet niemand werkelijk wanneer écht aan de regels is voldaan. In deze amuse stelt Bart Custers voor de AVG in te vullen aan de hand van de ‘gulden regel voor persoonsgegevens’.

Opinie | Amuse
september 2022
AA20220614