Mensenrechten

Grondrechten in de Europese Grondwet: wat levert het ons eigenlijk op?

H.R. Kranenborg, R.A. Lawson

Dit artikel behandeld de mensenrechten die zijn vastgelegd in de Europeese Grondwet.

Overig | Rode draad | Europa in zicht | Verdieping | Verdiepend artikel
april 2005
AA20050214

Grondrechtenbescherming en allochtonen

L. Soumete

In dit stuk zal aandacht worden besteed aan de vraag, welke bijdrage de grondrechtenbescherming levert aan een oplossing dan wel aan de discussies omtrent het minderheden- of allochtonen ‘vraagstuk’ in Nederland. De rode draad in deze bijdrage vormt de schets van hel beginsel van gelijkheid voor de wet, zoals neergelegd in art. 4 lid 1 GW. Als casus van waaruit dit beginsel wordt benaderd, heb ik genomen het spreidingsbeleid van de gemeente Rotterdam. De rechtvaardiging van de casusbehandeling ligt mijns inziens in de eerste plaats hierin dat Rotterdam, ondanks de vernietigingsbesluiten van de Kroon in 1974, dit beleid in zijn beginselen heeft gehandhaafd. In de tweede plaats heeft de gemeente Rollerdam de voortrekkersrol toebedeeld gekregen, juist door haar ‘volharding’ in het beleid terwijl andere - grote en kleine - gemeenten met gespannen verwachting toezien. Ik heb mijn stuk derhalve gesplitst in een aantal onderdelen: - aard van de grondrechten in het algemeen - grondrechtenbescherming en allochtonen - beginsel van gelijke bescherming - het spreidingsbeleid van Rotterdam - samenvatting en conclusie.

oktober 1981
AA19810561

Handboeien en isoleercellen: Over de gebrekkige implementatie van mensenrechten in de vreemdelingenbewaring

G.N. Cornelisse

Post thumbnail Er wordt wel gezegd dat de wijze waarop een maatschappij gedetineerde personen behandelt laat zien in hoeverre die maatschappij zich heeft verbonden aan de universaliteit van mensenrechten. Gesloten instellingen zoals gevangenissen en detentiecentra illustreren namelijk bij uitstek de dilemma’s bij het vinden van een balans tussen veiligheid en het waarborgen van de rechten van de mens. Maar misschien nog wel meer dan de behandeling van gedetineerden maakt de wijze waarop een maatschappij omgaat met immigranten duidelijk in hoeverre de retoriek van universele rechten ook in praktische zin gestalte krijgt. In deze korte bijdrage zal ik ingaan op de bijzondere problemen die spelen bij de implementatie van mensenrechten in de vreemdelingenbewaring.

Opinie | Opiniërend artikel
mei 2011
AA20110339

Handelingsbekwaam? Geen zorg voor u

P.G.J. Wissink, S.N.P. Wiznitzer

Beschermingsmaatregelen zoals curatele, bewind of mentorschap zijn een ingreep in de juridische autonomie van de betrokkene. Ze zijn bedoeld als ultimum remedium en horen – mede gelet op het VN Gehandicaptenverdrag – slechts te worden opgelegd indien betrokkene zelf niet staat is zijn belangen adequaat te behartigen. In de praktijk blijkt het echter voor te komen dat sommige hulpverlenende instanties structureel op een beschermingsmaatregel aansturen, hetgeen onder omstandigheden leidt tot onnodige oplegging van een beschermingsmaatregel op oneigenlijke gronden.

Opinie | Redactioneel
mei 2018
AA20180355

Handhaving van de nieuwe Mededingingswet

De boeteprocedure in het licht van enige rechtsbeginselen

E. Aalst

De nieuwe Mededingingswet, welke op 1 januari 1998 van kracht zal worden, sluit aan bij het Europese kartelrecht, gebaseerd op artikel 85 en 86 EG-verdrag. Voor handhaving is daarom in het wetsontwerp een bestuurlijke boeteprocedure opgenomen. Hieronder zal ik deze keuze voor bestuurlijke handhaving behandelen en de waarborgen die de boeteprocedure, in het bijzonder in het licht van de mensenrechten, zal moeten bieden.

Verdieping | Studentartikel
september 1997
AA19970555

Hernieuwde aandacht voor mensenplichten

A.I. Elvan, L.L. MacLean

In het huidige mensenrechtendebat is het zwaartepunt komen te liggen op het uit kunnen oefenen van individuele mensenrechten, terwijl daarmee correlerende mensenplichten worden vergeten. Mensenplichten zijn echter essentieel voor de verwezenlijking van mensenrechten. Het uitgangspunt dat wij ons onbegrensd op allerlei rechten kunnen beroepen zonder ons bij voorbaat te oriënteren op individuele plichten is dan ook onhoudbaar.

Opinie | Redactioneel
februari 2022
AA20220083

Hervorming van het Straatburgse toezichtmechanisme

Protocol nr. 11 bij het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens

C.N.J. de Vey Mestdagh

In dit artikel wordt naar aanleiding van de overspoeling van de organen die zich bezighouden met toezicht op het EVRM de wijziging van deze organen besproken. Er zal één orgaan komen, het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. In het artikel wordt de samenstelling, één rechter per lidstaat, alsook de procedure voor dit nieuwe hof besproken worden.

Verdieping | Verdiepend artikel
juni 1994
AA19940440

Het belang van individuele mensenplichten

E.R. Boot

Post thumbnail Naar aanleiding van de verscheidene mensenplichtenverklaringen die de afgelopen twee decennia verschenen zijn, onderzoekt dit artikel het belang van het concept ‘mensenplichten.’ Het doet dit door direct op twee van de belangrijkste punten van kritiek hierop in te gaan: het benadrukken van individuele mensenplichten zou ten koste gaan van mensenrechten, en een aparte mensenplichtenverklaring zou overbodig zijn, omdat bestaande mensenrechtendocumenten reeds afdoende aandacht aan individuele plichten zouden schenken.  Het artikel sluit af met enige bespiegelingen betreffende de juiste verhouding tussen recht en moraliteit en de adequate plaats van mensenplichten binnen deze relatie.

Verdieping | Verdiepend artikel
december 2012
AA20120903

Het beroepsgeheim reikt over de dood heen; een onhoudbare stelling?

W.L.J.M. Duijst , E. Thoonen

Post thumbnail Algemeen wordt aangenomen dat het medisch beroepsgeheim over de dood heen reikt. Dit leidt in de praktijk echter nogal eens tot dilemma’s die nadere verkenning behoeven. In deze bijdrage worden deze dilemma’s rondom het medisch beroepsgeheim na de dood vanuit verschillende invalshoeken belicht door mensenrechtelijke, bestuursrechtelijke, civielrechtelijke, strafrechtelijke en tucht- en klachtrechtelijke aspecten te belichten.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2018
AA20180777

Het Daschner Dilemma

Dreigen met foltering om levens te redden

S. Garvelink

Post thumbnail Op 30 juni 2008 deed het Europese Hof voor de Rechten van de Mens uitspraak in de geruchtmakende zaak Gäfgen tegen Duitsland. Het ging daar onder meer om de vraag of levensbedreigende situaties aanleiding kunnen zijn om het taboe op foltering in de rechtsstaat te doorbreken. Dit artikel geeft een overzicht van de feitenen procedures en gaat in op de rechtsfilosofische achtergronden.

Verdieping | Studentartikel
januari 2009
AA20090022

Het EHRM slaat geen nieuwe piketpaaltjes in het relatierecht.

Geen schending artikel 8 EVRM door beperking van het verschoningsrecht tot formele relaties

W.M. Schrama

Post thumbnail Het Nederlandse strafprocesrecht kent in artikel 217 aanhef en onder 3 Sv alleen een verschoningsrecht toe aan bloed- of aanverwanten in de rechte lijn en in de zijlijn tot in de derde graad en aan de (voormalig) echtgenoot of (voormalig) geregistreerd partner, maar niet aan informele samenleefrelaties. Ongehuwd samenlevende partners moeten dus getuigen, ook als dat strafrechtelijk gezien in het nadeel van hun partner is. Een zaak waarin dit zich voordeed is voorgelegd aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, dat in april 2012 uitspraak heeft gedaan. Deze beslissing staat in dit artikel centraal.

Opinie | Opiniërend artikel
april 2013
AA20130281

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens beslist 12.143 zaken in één klap

L.R. Glas

Post thumbnail Ondanks het feit dat de uitspraak Burmych e.a. t. Oekraïne van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens geen klassieke landmark-uitspraak is, is zij om een vijftal redenen uitzonderlijk. Deze redenen houden verband met de keuze van het Hof om vooral zo snel mogelijk van de klachten af te zijn. Die keuze heeft grote gevolgen voor duizenden Oekraïners.

Blauwe pagina's | Spraakmakende Zaken
mei 2021
AA20210428