Bestuursrecht

Van Monisme naar Dualisme. Een beschouwing vanuit Amsterdam

R. van Boxtel

De gemeentewet dateert van 1851. Deze wet geeft een uniforme bestuursstructuur aan alle 808 gemeenten van Nederland. De gemeenteraad is het hoogste orgaan en de wethouders komen uit de raad en blijven raadslid. Het College van Burgemeester en Wethouders is belast met het dagelijks bestuur. De uniforme opzet is doorlopend onderhevig geweest aan kritiek. De theoretische opzet en de situatie in de praktijk blijken elkaar niet altijd te dekken. Met name de grote steden voelen dagelijks dat het College van B& W in feite het hoogste orgaan is geworden en dat de raad ‘gedegradeerd’ is tot een nog enkel controlerende instantie. Dit artikel gaat over die  verschuiving van, zoals dat heet, monisme naar dualisme. Na een inleiding, waarin enkele begrippen uitgelegd worden, volgt een terugblik op de totstandkoming van de huidige Gemeentewet. Hierna een inventarisatie van kritieken en analyses met betrekking tot de Gemeentewet en dan een nadere beschouwing van de situatie in Amsterdam. Tot slot een reactie op het vorig jaar uitgebrachte rapport van de Werkgroep Herziening Gemeentewet met daaraan gekoppeld enige conclusies.

januari 1982
AA19820001

Van Parkersburg tot Dordrecht. Juridische ontwikkelingen en uitdagingen inzake PFAS

L.C.J. Bisschop, M.G. Faure

Post thumbnail In deze bijdrage volgen we het juridische PFAS-spoor, van Parkers­burg, West Virginia, tot Dordrecht. We beginnen in de Verenigde Staten omdat Nederlandse rechtszaken, onder andere, bouwen op rechtszaken die daar sinds eind jaren negentig door advocaat Rob Bilott worden gevoerd. We lichten toe wat PFAS zijn en waarom PFAS een probleem zijn, en beschrijven enkele juridische ontwikkelingen en uitdagingen in het bestuurs-, civiel en strafrecht.

Verdieping | Verdiepend artikel
september 2025
AA20250593

Van websites tot wc-papier

Over de subsidiëring van publiek debat

A. Blomberg, W. den Ouden

Post thumbnail

De amuse draait om de vraag of en hoe het publieke debat voorafgaand aan een referendum moet worden gestimuleerd en gefaciliteerd met subsidies. 

Opinie | Amuse
juni 2016
AA20160422

Vliegen kan niet meer. Niet meer naar Lelystad toe?

L.J.A. Damen

Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS) 7 december 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BU7100, LJN: BU7100, nr. 200909551/1/R1

Annotaties en wetgeving | Annotatie
april 2012
AA20120295

Voetbalvandalisme: over de juridische aanpak van een maatschappelijk probleem

D.A. Groenewoud, B. Groothoff

Voetbalvandalisme vormt meer dan ooit een maatschappelijk probleem. In dit redactioneel wordt de vraag opgeworpen of bij de aanpak van dit probleem het bestaande juridische gereedschap volstaat of dat het aanscherping of uitbreiding verdient. De auteurs bezien het instrumentarium achtereenvolgens vanuit een strafrechtelijk, civielrechtelijk en bestuursrechtelijk perspectief en concluderen daarna dat de zere plek bij de uitvoering ligt.

Opinie | Redactioneel
december 2022
AA20220939

Vuilnisbelt Zaanstad

M.C.B. Burkens

Pr. Arr. Rb. Haarlem (k.g.) 6 juni 1980 (Mr. Van den Haak) Kort geding aangespannen door een op bevordering van het leefklimaat gerichte belangenvereniging van bewoners tegen de gemeente Zaanstad, strekkende tot verbod van verdere exploitatie van een vuilnisbelt, welke exploitatie plaatsvond in strijd met het bepaalde in de Hinderwet. Ontvankelijkheid van de belangenvereniging ondanks het verweer van de gemeente, inhoudende dat voor de belangenvereniging een deugdelijke administratiefrechtelijke weg heeft opengestaan en nog openstaat, t.w. een verzoek aan gedeputeerde staten tot het oefenen van politiedwang.

Annotaties en wetgeving | Annotatie
september 1981
AA19810497

Vuurwerk in Rotterdam

W. Duk

Afdeling Rechtspraak van de Raad van State (mrs. Mulder, Van den Bergh en Van Zeben), zaak no. A-3-2047 (1980). E.M. de Knoop (appellant) tegen de raad van de gemeente Rotterdam (verweerder). Uitspraak van 2 oktober 1981, AB 1982, nr. 331, m. nt.

Annotaties en wetgeving | Annotatie
december 1982
AA19820736

Waait er na het kinderopvang­toeslagenschandaal een frisse wind door de bestuursrechtspraak?

L.J.A. Damen

Post thumbnail Eind 2019 was er de Wende: de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State ‘ging om’ in het Kinderopvangtoeslagenschandaal. Eind 2020 verscheen het – terecht vernietigende – rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Eind 2021 verschenen zelfreflectierapporten van de rechtbanken en de Afdeling. Waait er nu een frisse PKW (Post-Kinder­opvangtoeslagenschandaal-Wind) door de bestuursrechtspraak?

Verdieping | Verdiepend artikel
september 2022
AA20220627

Waarom de overheid niet zal decentraliseren!

H.J. de Kluiver

Witte stukken
november 1981
AA19810698

Wanordelijkheden als argument om demonstraties en vergaderingen te verbieden

B. Roorda

Post thumbnail

Kan een burgemeester een demonstratie of vergadering verbieden als vijandig publiek wanordelijkheden veroorzaakt? Het zou een premie zetten op wanordelijk gedrag.

Verdieping | Verdiepend artikel
september 2017
AA20170699

Wat Alex Brenninkmeijer voor mij betekent

A.T. Marseille

Post thumbnail

Op 14 april 2022 overleed Alex Brenninkmeijer op zeventigjarige leeftijd. In deze bijdrage blikt de auteur terug op leven en werk van Brenninkmeijer en bespreekt hij vier publicaties uit het brede en omvangrijke oeuvre van Brenninkmeijer die veel indruk op hem hebben gemaakt. Met het overlijden van Brenninkmeijer is een jurist heengegaan die in woord en geschrift, keer op keer in alle rust zaken op scherp (en soms op heel scherp) zette en daarmee bijna altijd het debat verder hielp.

Perspectief | Ars Longa Vita Brevis
juni 2022
AA20220502

Wat heb ik nu weer aan mijn fiets hangen?

F.J.L. Kaptein

Post thumbnail Voor studenten is de fiets het vervoermiddel bij uitstek. Begin van het vorige collegejaar is de gemeente Groningen op en rondom universiteitsterreinen in de binnenstad begonnen om fout geparkeerde fietsen een uur na een waarschuwing aan de fiets te hebben gehangen te verwijderen. Studenten kunnen hun fiets vervolgens ‘terugkopen’ op een industrieterrein buiten de stad. Na het verstrijken van een bepaalde termijn kan de gemeente deze fietsen zelfs verkopen aan derden. Dit project is na enkele maanden gestopt, maar op andere plaatsen in het centrum blijft de ‘wegsleepregeling’ van kracht. Ook andere Nederlandse gemeenten kennen eenzelfde regeling. Hoe steekt deze ‘onteigening’ goederenrechtelijk in elkaar?

Opinie | Amuse
november 2013
AA20130808