Vier grijze zones in de vaststellingsovereenkomst die werknemers in 2026 laten liggen
Elk jaar tekenen tienduizenden werknemers een vaststellingsovereenkomst (VSO). De meeste onderhandelingen draaien om de transitievergoeding en de einddatum, omdat dit de meest tastbare onderwerpen zijn. Maar wie alleen daarop let, mist de echte onderhandelingsruimte. De VSO bevat vier zones die werkgevers bewust vaag houden, omdat het loont om een punt niet op te werpen dat de werknemer zelf ook niet noemt. Wie ze kent en uitonderhandelt, kan tot €15.000 aan directe en indirecte voordelen winnen.
Wat de standaard-VSO je niet vertelt
Wie antwoord zoekt op de vraag wat is een vaststellingsovereenkomst, leert al snel dat het gaat om een schriftelijke overeenkomst waarmee werkgever en werknemer het dienstverband met wederzijds goedvinden beëindigen. De wet stelt weinig inhoudelijke eisen. Artikel 7:670b lid 1 BW verplicht schriftelijkheid, en artikel 7:670b lid 2 BW geeft de werknemer een bedenktermijn van veertien dagen om terug te komen op de handtekening. Welke afspraken je in de VSO zet, is grotendeels vrij te bepalen. Werkgevers sturen een voorstel dat hun eigen belangen dient. Vier elementen blijven daarin steevast onderbelicht.
Vier onderschatte onderhandelpunten
Outplacementbudget
Een werkgever is bij ontslag met wederzijds goedvinden vaak bereid een outplacementtraject te financieren, maar het standaardvoorstel bevat zelden een concreet bedrag. Spreek daarom een vast bedrag af, bijvoorbeeld €5.000 of €7.500. Dat is een apart onderhandelpunt, dat ook nog op tafel kan komen als de transitievergoeding al vaststaat.
Concurrentiebeding
Veel arbeidsovereenkomsten bevatten een concurrentiebeding of relatiebeding dat de werknemer beperkt in zijn keuze voor een nieuwe werkgever. In de VSO kun je expliciet vastleggen dat dit beding vervalt of beperkt blijft tot een nauw omschreven groep concurrenten. Zonder zo'n afspraak blijft het beding na het einde van het dienstverband in principe gewoon van kracht.
Getuigschrift
Op grond van artikel 7:656 lid 1 BW kun je bij het einde van je dienstverband om een getuigschrift vragen. De minimale inhoud volgens de wet is: de aard van het werk, de arbeidsduur en de begin- en einddatum. Maar in de VSO kun je veel meer bedingen, bijvoorbeeld dat de werkgever specifieke prestaties en kwaliteiten benoemt. Je krijgt dan een document dat bij sollicitaties meer waarde heeft dan een generieke verklaring.
Finale kwijting
De werkgever wil bij een VSO doorgaans volledige finale kwijting: een clausule die bepaalt dat partijen over en weer niets meer van elkaar te vorderen hebben. Voor de werknemer is het verstandig om vergoedingen die nog niet zijn uitbetaald expliciet te benoemen en uit te zonderen van die finale kwijting. Denk aan een bonus over het lopende jaar, niet-opgenomen vakantiedagen of een winstdelingsregeling die nog niet is afgerekend.
Wat onderhandelen je oplevert
Gespecialiseerde arbeidsrechtjuristen zoals Onbezorgd Ontslag zien in de praktijk dat werknemers deze vier zones vrijwel nooit volledig uitonderhandelen. Het verschil tussen een werknemer die zonder meer tekent en een die alle vier de zones uitonderhandelt, kan oplopen tot €15.000 aan directe en indirecte voordelen.
Een VSO is geen formaliteit maar een onderhandelingsdocument. Laat je niet verleiden door de indruk dat het voorstel van de werkgever al compleet is. De vier grijze zones laten zien dat er vrijwel altijd ruimte is voor meer. Juridische controle voordat je tekent is dan ook geen luxe, maar een verstandige investering in een nette exit.