De verplichte online ontbindingsfunctie: hoe de grote webshops dit aanpakken

Sinds 25 juni 2026 moeten handelaren bij veel online overeenkomsten een digitale route bieden voor ontbinding. Een onderzoek onder honderd Nederlandse webshops laat zien dat die functie vaak wel bestaat, maar niet altijd eenvoudig vindbaar of juridisch ondubbelzinnig is.

Van Europese verplichting naar artikel 6:230oa BW

De zogenoemde herroepingsknop had op grond van de Europese implementatietermijn vanaf 19 juni 2026 moeten gelden. De Nederlandse implementatiewet werd echter pas op 24 juni in het Staatsblad uitgegeven. Daardoor trad de regeling een dag later, op 25 juni 2026, in werking.

Het nieuwe artikel 6:230oa BW spreekt niet over één specifieke knop, maar over een online ontbindingsfunctie. Die is vereist wanneer een consument via een online-interface een overeenkomst op afstand heeft gesloten en daarvoor een wettelijk ontbindingsrecht bestaat. De functie creëert dus geen nieuw recht. Zuivere B2B-overeenkomsten en wettelijke uitzonderingsgevallen worden er niet alsnog herroepbaar door.

De wettelijke route bestaat uit meerdere onderdelen. De functie moet duidelijk zichtbaar, gemakkelijk toegankelijk en gedurende de ontbindingstermijn steeds beschikbaar zijn. De consument moet zijn naam, gegevens ter identificatie van de overeenkomst en gegevens voor de elektronische bevestiging kunnen verstrekken of bevestigen. Vervolgens moet hij de verklaring via een tweede, ondubbelzinnig aangeduide functie indienen. De handelaar bevestigt de ontvangst daarna onverwijld op een duurzame gegevensdrager, met de inhoud van de verklaring en de datum en het tijdstip van indiening.

Een onderzoek onder honderd webshops

Op 15 augustus 2026 onderzochten we honderd grotere en specialistische Nederlandse webshops in onder meer mode, schoenen, sieraden, beauty en elektronica. We begonnen uitgelogd op de homepage en zochten eerst in de footer, het menu, de klantenserviceomgeving en op de retourpagina. Na één minuut zochten we nog twee minuten gerichter. Pas daarna gebruikten we een externe zoekmachine. In totaal legden we 285 geraadpleegde pagina’s vast.

De uitkomsten:

• bij 30 webshops vonden we binnen één minuut een online functie;
• bij 49 webshops duurde dit één tot drie minuten;
• bij 2 webshops vonden we de juiste pagina alleen via een externe zoekopdracht;
• bij 18 webshops vonden we binnen het protocol geen functie; 1 geval bleef onduidelijk.

Dit bewijst niet dat achttien webshops de wet overtreden. We beoordeelden alleen publiek zichtbare informatie, maakten geen accounts aan en gebruikten geen fictieve ordergegevens. Daardoor konden we niet overal het volledige formulier en de ontvangstbevestiging onderzoeken. De tijdsgrenzen meten gebruiksgemak en zijn geen wettelijke norm.

De footer blijkt de voorspelbaarste route

Alle dertig functies die we binnen één minuut vonden, waren vanuit de footer bereikbaar. De wet schrijft geen vaste positie voor, maar verlangt wel duidelijke zichtbaarheid en gemakkelijke toegankelijkheid. Een herkenbare tekstlink in de footer ligt daarom voor de hand. Links in het klantaccount of de orderbevestiging kunnen helpen, maar vervangen de zelfstandig vindbare functie niet.

Ook de gekozen benaming maakte verschil. Twintig webshops hadden een specifieke herroepings- of ontbindingsfunctie; zestien daarvan vonden we binnen één minuut. Bij de 61 algemene retourportalen lukte dat slechts veertien keer. Een retourportaal kan juridisch bruikbaar zijn, maar retour aanmelden maakt niet vanzelf duidelijk dat de consument daarmee een ontbindingsverklaring indient.

Herroepen en retourneren zijn niet hetzelfde

Herroeping is de verklaring waarmee de consument de overeenkomst beëindigt. Retournering is de feitelijke teruggave die daarop kan volgen. Een aangemaakt retourlabel is daarom niet zonder meer een ontbindingsverklaring, en de consument hoeft het pakket niet eerst af te geven om tijdig te kunnen ontbinden.

Dat onderscheid moet terugkomen in de hele route: in de eerste link, de toelichting en vooral de definitieve knop. Formuleringen als ontbinding bevestigen of bestelling herroepen zijn duidelijker dan verzenden, volgende of retour aanmelden. Noem de ingediende verklaring ook niet zonder meer een aanvraag die nog moet worden goedgekeurd. De handelaar kan later beoordelen welke rechtsgevolgen eraan verbonden zijn; de ontvangst van de verklaring staat dan al vast.

Voorkom drempels achter de eerste klik

Volgens de wetsgeschiedenis mag inloggen worden gevraagd ter identificatie, maar mag een nieuw account geen voorwaarde zijn. Alleen gegevens die nodig zijn om de overeenkomst te identificeren en de ontbinding te bevestigen, mogen worden gevraagd. Een retourreden kan nuttige feedback opleveren, maar mag niet verplicht zijn. Maak zo’n vraag daarom zichtbaar optioneel.

De verplichting begint bovendien al vóór het sluiten van de overeenkomst. De consument moet worden geïnformeerd over de beschikbaarheid en plaats van de functie. Gebeurt dat niet, dan kan de ontbindingstermijn met maximaal twaalf maanden worden verlengd. De functie moet ook tijdens die verlengde termijn beschikbaar blijven.

Een afzonderlijk systeem is niet altijd nodig

Een bestaand retourportaal kan volstaan wanneer het de ontbindingsverklaring juridisch en technisch correct verwerkt. Doorslaggevend is niet de naam van de software, maar de volledige route: vindbaarheid, noodzakelijke gegevens, een ondubbelzinnige bevestigingshandeling en een onverwijlde ontvangstbevestiging op een duurzame gegevensdrager.

Waar bestaande software dit niet ondersteunt, kan maatwerk of een afzonderlijke functie uitkomst bieden. Vanuit vragen van webshopklanten waarvoor zij de online marketing doen ontwikkelde MarketingCollega daarom HerroepingsFunctie.nl. Deze toepassing legt de verklaring en het indieningsmoment vast en verstuurt de ontvangstbevestiging. De juridische beoordeling en verdere afhandeling blijven bij de handelaar. Met referentiecode marketingcollega is Premium blijvend gratis te gebruiken. Het komt gemak voor zowel de websitebezoeker als de websiteeigenaar ten goede.

De kern van artikel 6:230oa BW is eenvoudig: het uitoefenen van het ontbindingsrecht mag online niet onnodig moeilijker zijn dan het sluiten van de overeenkomst. Een aanwezig formulier is dus niet genoeg; de route moet ook vindbaar, begrijpelijk en bruikbaar zijn.

Verantwoording: het onderzoek is uitgevoerd door MarketingCollega, initiatiefnemer van HerroepingsFunctie.nl. De onderzochte functies en bronpagina’s zijn beoordeeld naar de stand van zaken op 15 augustus 2026.