Verdieping

Rechtshandelingen als taalhandelingen

J.C. Hage, H.D.S. van der Kaaij

Post thumbnail In dit artikel geven Hester van der Kaaij en Jaap Hage een begin van een algemene theorie over rechtshandelingen. Zij willen laten zien dat het bezien van rechtshandelingen als een speciaal soort taalhandelingen het inzicht kan vergroten in de aard van rechtshandelingen in het algemeen. Daartoe gaan zij eerst iets dieper in op de algemene theorie met betrekking tot taalhandelingen, om vervolgens parallellen te trekken met rechtshandelingen zoals deze traditioneel in het recht worden beschouwd. Ten slotte gaan ze kort in op één van de implicaties voor het recht van de opvatting dat rechtshandelingen taalhandelingen zijn.

Verdieping | Verdiepend artikel
oktober 2012
AA20120712

Rechtsmacht hangt ook uit de loop van een geweer

M. den Heijer

Post thumbnail

Niet langer kan volgehouden worden dat ten tijde van oorlog uitsluitend de bijzondere regels gelden van het oorlogsrecht. Mensenrechten verliezen in een gewapend conflict hun werking niet, zo blijkt uit recente rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Wat betekent dat voor de normering van het optreden van ‘onze jongens’ (en meisjes) in bijvoorbeeld Mali, Irak en de wateren rond Somalië?

Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2015
AA20150357

Rechtspleging, samenleving en bestuur

M. Geerdink, I. Laurijssens

Verdieping | Studentartikel
april 2000
AA20000238

Rechtspraak bij de tijd? Of de rechter verloren?

Over de hiërarchisering van de rechtsprekende macht

M.A. Loth

In dit artikel wordt ingegaan op de hiërarchische wijzigingen die de rechterlijke macht volgens een voorgesteld plan dient te ondergaan. De wijzigingen hebben invloed op de trias politica, checks & balances, efficiëntie, werkhouding en de verschillende vormen van rechtspleging.

Verdieping | Verdiepend artikel
september 1998
AA19980757

Rechtsregimes tijdens militaire operaties

P. Ducheine

In deze bijdrage wil de auteur op summiere wijze de vraag beantwoorden aan de hand van welke rechtsregimes functioneel militair geweldgebruik in uitzendsituaties beoordeeld moet worden. ‘Rechtsregime’ wordt in deze bijdrage gebruikt in de betekenis van (rechts)regels die de uitvoering van operaties beheersen, inclusief geweldsinstructies. Samen met de rechtsgrondslagen –rechtsbases – voor een operatie, bieden zij het juridische kader van operaties.

Bijzonder nummer | Oorlog & recht | Verdieping | Studentartikel
juli 2009
AA20090490

Rechtstreeks beroep in het bestuursrecht

R. Ortlep

In het bestuursrecht is een wetsvoorstel voorgesteld om de bezwaarschriftprocedure over te slaan en direct door te gaan naar de rechter. Dit artikel zet de voor- en nadelen hiervan op een rijtje.

Verdieping | Verdiepend artikel
april 2004
AA20040259

Rechtsvinding door het Hof van Justitie

T. Corthaut, K. Lennaerts

In deze bijdrage gaan we verder en wordt de rechtsvinding door het Hof van Justitie onder de loep genomen. Daarbij zullen zijdelings thema’s aan bod komen die eerdere bijdragen in deze reeks al voor het Nederlandse recht onder de aandacht hebben gebracht. Onze focus is echter vooral op drie, weliswaar verwante, aspecten die de rechtsvinding door het Hof van Justitie net iets anders maken. Ten eerste hebben we aandacht voor de unieke positie van het Hof dat als hoogste Europese rechtscollege niettemin in permanente dialoog staat met het Gerecht van eerste aanleg en, vooral, met de rechtscolleges van hoog tot laag van de vijfentwintig lidstaten. De bijzondere taakverdeling tussen het Hof en de nationale rechtscolleges en de invloed die zij heeft op de rechtsvorming staan daarbij centraal. Ten tweede hebben we aandacht voor de rechtsvergelijking, als een belangrijk instrument om tot rechtsvinding te komen die voor alle lidstaten aanvaardbaar is. Ten slotte worden beide sporen samen gebracht met een korte bespreking van het concept federal common law.

Overig | Rode draad | Raad en daad | Verdieping | Verdiepend artikel
september 2006
AA20060581

Rechtsvinding in zedenzaken: is stealthing verkrachting?

H.A.W. Koch

Post thumbnail Op 14 maart 2023 kwamen de eerste gevallen van stealthing voor de strafrechter. De rechtbank Rotterdam oordeelde in die zaken dat er geen sprake was van verkrachting. In deze bijdrage onderzoek ik de mogelijke kwalificatie van stealthing als verkrachting naar huidig recht en met het oog op de aankomende Wet seksuele misdrijven. In tegenstelling tot de rechtbank kom ik tot de conclusie dat er argumenten zijn om stealthing wel als verkrachting aan te merken.

Overig | Ars Aequi-prijswinnaar | Verdieping | Studentartikel
november 2023
AA20230825

Rechtsvorming door de rechter is onvermijdelijk

A. Hammerstein

Naar aanleiding van het afscheidscollege van prof. mr. C.A.J.M Kortmann waarin de ver aangemeten rol van de rechter bij rechtsvorming aan de orde werd gesteld, gaat Hammerstein in op het fenomeen 'rechtsvorming'. Daarbij bespreekt hij de doctrine, het rapport 'Versterking van de cassatierechtspraak' waarin de rechtsvormende taak ook naar voren komt. Vervolgens wordt de juridische grondslag van rechtsvorming / -vinding besproken. Daarna worden de grenzen van de rechtsvormende taak van de rechter besproken.

Verdieping | Studentartikel
oktober 2009
AA20090672

Rechtsvorming in vergelijkend perspectief: de Engelse Human Rights Act 1998

L.F.M. Verheij

In dit artikel wordt een beeld gegeven van de wijze waarop de Engelse rechter sinds de inwerkingtreding van de Human Rights Act 1998 wetten toetst aan het EVRM. De gewijzigde constitutionele verhouding tussen rechter en wetgever staat daarbij centraal. Na de inleiding wordt de rechterlijke toetsing beschreven zoals deze bestond vr de inwerkingtreding van de Human Rights Act 1998. Vervolgens wordt kort ingegaan op de inhoud van de Human Rights Act 1998 waarmee het EVRM in de Engelse rechtsorde is gencorporeerd. Daaropvolgend wordt de belangrijkste rechtspraak op grond van artikel 3 en 4 van de genoemde wet besproken, waarna wordt afgesloten met een korte rechtsvergelijkende beschouwing. Daarin wordt de rechterlijke toetsing van wetgeving aan het EVRM in Nederland en in het Verenigd Koninkrijk met elkaar vergeleken.

Verdieping | Verdiepend artikel
januari 2007
AA20070028

Rechtsvorming: een blik over de grenzen

E.H. Hondius

In dit artikel wordt de rechtsvorming in landen met een civil law-systeem vergeleken met landen met een common law-systeem. Daarbij wordt ingegaan op de plaats en wijze van rechtsvorming door het hoogste rechtsprekende orgaan. Ook wordt de betekenis in de onderscheiden rechtsstelsels van precedenten behandeld.

Overig | Rode draad | Raad en daad | Verdieping | Verdiepend artikel
mei 2006
AA20060327

Rechtzoekenden als proefdieren(?)

De Tijdelijke Experimentenwet rechtspleging

C.J.M. Klaassen

Post thumbnail Deze beschouwing gaat in op de Tijdelijke Experimentenwet rechtspleging, die op 23 juni jl. door de Eerste Kamer is aangenomen en binnenkort in werking zal treden. De Experimentenwet wordt op hoofdpunten besproken, evenals enkele mogelijke experimenten die in dit verband zijn geopperd, zoals een ‘nabijheidsrechter’ en een uitgebreidere inzet van deskundigen binnen de rechtspraak. Tevens wordt ingegaan op de wenselijkheid van de Experimentenwet en op enkele aandachtspunten in dit verband.

Verdieping | Verdiepend artikel
november 2020
AA20200995