Josef Esser. Probleemdenken tegenover systeemdenken

De titel, die hier boven staat, werd mij door de redactie opgegeven. Ik ben niet geheel zeker of hij, zoals naar ik aanneem de bedoeling is, Essers betekenis karakteriseert. Een feit is, dat de onderscheiding: ‘probleemdenken’ – ‘systeemdenken’ op blz. 47 van zijn hoofdwerk Grundsatz und Norm in der richterlichen Fortbildung des Privatrechts in het opschrift boven de bladzijde verschijnt. Juist echter als men het daar geschrevene leest komt een zeer geschakeerde opvatting van de verhouding van probleem en systeem aan het licht, waarbij Esser misschien wat meer dan anderen het probleem op de voorgrond plaatst, maar toch zeker geen ‘probleemdenken’ als alleenzaligmakend tegenover ‘systeemdenken’ stelt. Hoe dit zij, een hoogst originele verschijning op het terrein van de methode der rechterlijke rechtsvinding is Esser zeker. Zozeer dat een beknopte bespreking zoals hier volgt hem eigenlijk geen recht doet wedervaren.