zwarte nummer

Toont alle 10 resultaten

De 75e redacteur: Piet Baudoin

A.J.C.W. Scholte-van de Ven

Post thumbnail In deze bijdrage binnen de Rode Draad ‘75’ wordt stilgestaan bij de 75ste redacteur van Ars Aequi: mr. P.J.A.M. (Piet) Baudoin. Aanleiding hiervoor is het 75-jarig bestaan van Ars Aequi dit jaar. Na een beschouwing van mr. Baudoin als persoon en zijn werk wordt de focus gelegd op het belang van (het behoud van) de sociale advocatuur.

Rode draad | 75
januari 2026
AA20260063

De balie: een leemte in de rechtshulp?

Het Zwarte Nummer

De zoektocht naar kleur in de toekomst van de sociale advocatuur: een woord vooraf

L.D. Grutters, K. Haex, E. ten Hoor, G.J. Machek, R.H. Nolten, M.J.P. de Zwart

Als er iets is wat de redactie van Ars Aequi niet had willen herhalen, dan is dat het ‘Zwarte Nummer’. De toegang tot sociale rechtshulp is immers een grondrecht. Men zou denken dat de afgelopen 56 jaar de toegang daartoe voldoende is uitgebeiteld. Het tegengestelde lijkt echter het geval: de sociale advocatuur, en daarmee de toegang tot rechtsbijstand voor minder draagkrachtige rechtzoekenden, zit in een sterfhuisconstructie. Reden voor Ars Aequi om een nieuw Bijzonder Nummer aan deze thematiek te wijden. Dit woord vooraf geeft een inleiding in het stelsel van rechtshulp en -bijstand en geeft inzicht in de onderzoeksopzet van de ingestelde redactiecommissie anno 2026.

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260522

Een rooskleurig toekomstperspectief voor de sociale advocatuur!

Kansen en uitdagingen voor het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand

A.M.M. de Jong-Brand, S. van Oers

Post thumbnail De sociale advocatuur is essentieel voor de toegang tot het recht, maar staat onder druk door een groeiend tekort aan advocaten. Uitstroom en vergrijzing overtreffen de instroom van jonge juristen. Hierdoor ontstaan regionale tekorten en wordt rechtsbijstand voor rechtzoekenden in een kwetsbare positie minder toegankelijk. Structurele herijkingen, een vergoeding voor opleidingskantoren en meer aandacht in het onderwijs zijn nodig om het stelsel toekomstbestendig te maken.

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260616

Effectieve en stelselmatige rechtshulp

J.M. Barendrecht

Post thumbnail De leemte in de rechtshulp die in 1970 werd blootgelegd, is niet kleiner geworden. Mensen zijn helder in wat ze van de rechtspleging verwachten: rechtvaardige, effectieve, goed hanteerbare en snelle routes naar overeenstemming, tegen beheersbare kosten, en zonder nodeloze escalatie. In deze bijdrage beschrijf ik vier opties om met de kennis van nu een daarbij passend stelsel van rechtshulp in te richten. Ik doe dat met hulp van internationale en interdisciplinaire inzichten en volg de lijnen van het Beleidskompas: de nieuwe standaard voor het vormen van overheidsbeleid onder de hoede van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Versterken van eenzijdige rechtshulp of het uitrollen van huizen van het recht lijkt weinig kansrijk. Effectievere procedures en meerzijdige sociaal-juridische rechtshulp zijn interessantere opties voor burgers en rechtshulpverleners, zeker als deze stelselmatig worden ondersteund met evidence-based richtlijnen om tot rechtvaardige overeenstemming te komen (maatwerk vanuit een standaard).

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260586

Kleur bekennen

L.D. Grutters, K. Haex, E. ten Hoor, R.H. Nolten, M.J.P. de Zwart

Post thumbnail Sinds de publicatie van het Zwarte Nummer in 1970 is de sociale advocatuur van onverminderd belang gebleven. Tijdens de afgelopen decennia zijn nieuwe inzichten, ideeën en oplossingen de revue gepasseerd – zo laat ook een blik in dit Bijzonder Nummer zien. De constatering dat de sociale advocatuur zich vandaag de dag in een sterfhuisconstructie bevindt, doet de vraag rijzen hoe kan worden vermeden dat de sociale advocatuur verder uit het juridisch landschap verdwijnt. In dit licht deelt de redactiecommissie, aan de hand van de bijdragen in dit nummer, enkele inzichten en suggesties. Onze hoop is hiermee het debat tussen de verschillende actoren over het bevorderen van de sociale advocatuur verder aan te slingeren en te verrijken.

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260646

Over activisme, systeemdiscussies en hernieuwde waardering

Dynamieken in het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand

C.A. Otten

Post thumbnail In dit artikel worden de dynamieken in het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand onderzocht, sinds het ‘Zwarte Nummer’ van Ars Aequi in 1970 de leemte in de rechtshulp agendeerde. De auteur schetst deze dynamieken die leidden tot verbreding of versmalling van de toegang tot gesubsidieerde rechtsbijstand voor rechtzoekenden, zoals het verdwijnen van de rechtshulpbeweging, de wisselende waardering van het stelsel en de sociale advocatuur en de vele systeemdiscussies. Daarmee beoogt zij inzichten te brengen voor een stelsel dat hierop kan anticiperen.

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260542

Robuust. Impactvol. Efficiënt.

De betekenis van de sociale advocatuur voor een democratische rechtsstaat

M. Westerveld

Post thumbnail Het artikel ‘Robuust. Impactvol. Efficiënt.’ gaat in op de verschillende betekenissen van de begrippen sociale advocatuur en sociaal advocaat. Aan het slot worden enkele aanbevelingen gedaan om de discussie over de toekomst van de rechtshulp vlot te trekken.

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260554

Sociale advocatuur in het hoofd van de rechtenstudent: beroepsidentiteit, groepsgrenzen en loopbaanopties

J.E. Hulst

Post thumbnail Het dalende aandeel jonge juristen in de sociale advocatuur draagt bij aan een groeiende leemte in de gesubsidieerde rechtsbijstand. Recente initiatieven om rechtenstudenten wél met de sociale advocatuur in aanraking te brengen, zijn bedoeld om dat tij te keren. Vanuit het perspectief van rechtenstudenten en juristen aan het begin van hun loopbaan ontwikkel ik een sociaalpsychologische analyse van de vraag in hoeverre sociale advocatuur voor hen überhaupt als reële keuze in beeld kan komen, en bespreek ik hoe drie niet‑financiële factoren die psychologische toegankelijkheid beïnvloeden. Aan de hand van de vragen ‘sociale advocatuur: wat is dat eigenlijk, hoor ik hierbij, en wat kan ik ermee?’ richt ik mij daarbij op de volgende factoren: de aansluiting van sociale advocatuur bij beelden van wat een jurist is en doet; de perceptie van ‘sociale advocaten’ als sterk moreel geprofileerde groep; en opleidingsdenken rond de eerste baan. Voor elk van deze factoren bespreek ik welke drempels zij opwerpen en hoe daarmee kan worden omgegaan in initiatieven voor rechtenstudenten en startende juristen. Het artikel sluit af met implicaties voor rechtenopleidingen, waar de loopbaanoriëntatie vooral wordt gevormd, en voor initiatieven en communicatie rond sociale advocatuur die kunnen aansluiten bij wat voor rechtenstudenten en jonge juristen telt.

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260576

Toegang tot het recht onder druk

Vijftig jaar strijd van sociale advocatuur en de voortdurende relevantie van de VSAN

B. Blanckenburg, A. Engbers, R. Scheltes

Post thumbnail Van de activistische ‘advokatenkollektieven’ in de jaren zeventig tot de bittere noodzaak van vandaag: de sociale advocatuur vecht voor betere toegang tot het recht voor rechtzoekende burgers. Deze strijd is onlosmakelijk verbonden met de VSAN (voorheen de Vereniging Sociale Advokatuur Nederland). Nu de instroom in de sociale advocatuur opdroogt, klinkt de noodklok luider dan ooit. Dit artikel behandelt het ontstaan van de VSAN en de rol van de VSAN in de strijd van de sociale advocatuur vanaf de jaren negentig. Het artikel rondt af met een nadrukkelijke onderstreping van de voortdurende urgentie van de VSAN.

Bijzonder nummer | Institutionele (inter)actie
juli 2026
AA20260628

Toont alle 10 resultaten