De internationale onbeschaving
Onbeschaving is niet beperkt tot Nederland. En dan heb ik het niet eens over het starten van onrechtmatige oorlogen, het plegen van genocide, het aan de laars lappen van het internationaal humanitair recht, een land naar het stenen tijdperk willen bombarderen, dreigen dat ‘vannacht’ een hele beschaving zal sterven, het willen inlijven van Groenland, verwachten dat de NAVO – een defensie-organisatie – zonder morren kan worden ingezet bij het voeren van een offensieve onrechtmatige oorlog en het martelen en misbruiken van Palestijnse kinderen in Israëlische gevangenissen. We leven in ongehoorde tijden, en, werd op de radio gemeld, we moeten de kleinste kinderen al uitleggen dat het binnen twee jaar oorlog is en ‘de Russen’ dan op de stoep staan (‘papa en mama zullen je beschermen’; was het maar zo simpel). Hier wilde ik het niet over hebben, maar over vluchtelingen. De opsomming hierboven is symptomatisch voor anarchie op vele fronten.
De oorlogen in het Midden-Oosten veroorzaken ontheemding op massale schaal: in Libanon, dat onophoudelijk wordt gebombardeerd door Israël, zijn al een miljoen inwoners op de vlucht geslagen, en in Iran zijn inmiddels 3,2 miljoen mensen ontheemd. Dat ontheemding van zovelen het gevolg is van al het (onrechtmatige) geweld, wordt op de koop toe genomen. Defensieminister Hegseth, die zijn titel zelf heeft veranderd in ‘minister van oorlog’ – nomen est omen – liet er begin maart geen twijfel over bestaan: als de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran voortduren, dan is Amerika niet van plan ‘a wave of new Middle Eastern refugees’ op te nemen: ‘there are a lot of countries in the region who would be capable of providing that kind of support if need be but it is certainly not something we are planning on’.
En hoe cynisch kan je zijn? De regering van president Trump nomineerde Simon Hankinson als plaatsvervangend VN Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen (traditioneel een post die naar een Amerikaan gaat): deze kandidaat is afkomstig uit de Heritage Foundation, en staat bekend als een principiële tegenstander van het Amerikaanse en internationale vluchtelingenbeleid. Hij wil dat Amerika zich terugtrekt uit het Vluchtelingenverdrag (dat betekent voor de VS het 1967 Protocol inzake de Status van Vluchtelingen) en is de mening toegedaan dat het merendeel van de hedendaagse vluchtelingen economische migranten zijn.
Dan zijn de ICE-acties in Amerika nog niet eens genoemd, noch de bijbehorende deportaties: 300 in de afgelopen 12 maanden naar El Salvador, Equatoriaal Guinea, Eswatini, Palau en Rwanda. Bestemmingslanden waar degenen die werden uitgezet niet vandaan kwamen. Deze uitzettingen zullen gecontinueerd worden, er zijn inmiddels met meer dan 20 staten van dergelijke deportatieovereenkomsten gesloten.
De ellende is niet beperkt tot Amerika. Soedanese vluchtelingen in Egypte – nota bene partij bij het Vluchtelingenverdrag – worden opgepakt en uitgezet, zelfs als ze in het bezit zijn van een geldige verblijfsvergunning. Tanzania deporteert Burundese vluchtelingen naar Burundi, Pakistan zet honderdduizenden Afghanen uit, en Iran – anders dan Pakistan wel partij bij het Vluchtelingenverdrag – doet hetzelfde. Hoe Europa omgaat met vluchtelingen is bekend, maar bijzondere vermelding verdient de beschuldiging dat voormalig Frontex-directeur Leggeri medeplichtig zou zijn aan misdaden tegen de menselijkheid en marteling van migranten (vluchtelingen) die over de Middellandse Zee naar de EU wilden komen (hetgeen nu door een Frans hof wordt onderzocht).
Het tij moet keren, bij voorkeur voordat en zonder dat een derde wereldoorlog ons herinnert aan het belang van het vluchtelingenrecht. Een uitspraak van dr. Hanan Ashrawi in de documentaire Human Flow van Ai Weiwei illustreert deze noodzaak als volgt:
‘Vluchteling zijn is veel meer dan een politieke status. Het is de meest ingrijpende vorm van wreedheid waar een mens aan blootgesteld kan worden. De persoon wordt beroofd van elke vorm van veiligheid, van alle normale basisbehoeften. Door die persoon botweg over te leveren aan de genade van soms zeer ongastvrije opvanglanden die de vluchteling eigenlijk niet willen opnemen ontneem je de persoon met geweld alle aspecten die een menselijk leven draaglijk, maar in veel opzichten ook zinvol maken.’
Dagen als 4 en 5 mei, en 15 augustus (nationale Indië herdenking) zijn goede gelegenheden om daarbij stil te staan.
Categorieën: Columns, Geen categorie, Weblogs