Jaarcongres Recht voor Klimaat

In een tijd waarin samenleving en economie binnen enkele decennia klimaatneutraal moeten opereren, raakt de duurzaamheidstransitie vrijwel elke juridische praktijk. De context verandert voortdurend: regels worden herijkt, politieke steun fluctueert en economische belangen bewegen tussen korte en lange termijn. Dat vraagt om meer dan wetskennis alleen; het vereist reflectie op de eigen rol, nieuwe gespreksvaardigheden en het vermogen om binnen complexe krachtenvelden zorgvuldig te navigeren. Tijdens het tweede jaarcongres van Recht voor Klimaat staan deze duurzame dilemma’s – en de professionele toerusting die zij vereisen – centraal.

Een veranderend juridisch speelveld

De dilemma’s waarvoor juristen zich geplaatst zien, spelen zich af tegen een bredere politieke en economische realiteit. In Europa worden duurzaamheidsambities herijkt onder invloed van geopolitieke spanningen, concurrentiedruk en zorgen over economische weerbaarheid. In de Verenigde Staten voltrekt zich een dereguleringsgolf, waarbij de juridische basis onder klimaatbeleid ter discussie staat. Tegelijkertijd wijst de wetenschap in een andere richting en worden de gevolgen van extremer weer en biodiversiteitsverlies steeds tastbaarder.

Het Global Risks Report 2026 van het World Economic Forum laat zien hoe organisaties opereren in twee tijdshorizonten tegelijk: op korte termijn domineren geopolitieke spanningen en polarisatie, terwijl op langere termijn extreme weersomstandigheden en biodiversiteitsverlies de grootste bedreigingen vormen voor stabiliteit en welvaart. Juist binnen dat krachtenveld adviseren juristen.

De jurist tussen korte en lange termijn

Dat spanningsveld vertaalt zich in concrete dilemma’s. Hoe bereid je organisaties voor op structurele klimaatrisico’s vande lange termijn? En hoe weeg je juridische risico’s tegen reputatie, continuïteit en bredere systeemverantwoordelijkheid? Tegelijkertijd biedt het recht kansen: het identificeren van mogelijkheden voor organisaties die willen bijdragen aan een klimaatneutrale economie en het zorgvuldig inzetten van juridische instrumenten, zonder disproportionele kwetsbaarheid te creëren.

Bij Recht voor Klimaat staan deze vraagstukken sinds de oprichting centraal. ‘Klimaat- en duurzaamheidsvraagstukken zijn geen niche meer voor een beperkte groep specialisten. Zij raken inmiddels de civiele praktijk, het bestuursrecht en de procespraktijk — en daarmee de kern van het juridische vak’, aldus Danny Hoekzema, voorzitter van Recht voor Klimaat.
Het jaarcongres zoomt daarom in op deze structurele spanningen die kenmerkend zijn voor deze fase van transitie.

Leren omgaan met dilemma’s

Tijdens de bijeenkomst werken ruim 240 juristen uit alle geledingen van de beroepsgroep gezamenlijk verder aan de vraag hoe duurzame dilemma’s zich in de praktijk manifesteren en hoe daarmee professioneel kan worden omgegaan.

Onder leiding van dagvoorzitter Aniek Moonen wordt het bredere speelveld geschetst. Peter Kuipers Munneke (Universiteit Utrecht/NOS) bespreekt de rol van satellietdata in klimaatvraagstukken. Bénédicte Ficq (Ficq & Partners) gaat in op de inzet van het strafrecht bij milieuschade. Jelmer Mommers (De Correspondent) plaatst klimaatrechtszaken in de context van de democratische rechtsstaat en maatschappelijke polarisatie.

In de verdiepende sessies komen uiteenlopende praktijkdomeinen aan bod. Marieke Faber (New Paradigm) behandelt de juridische verankering en communicatie van duurzaam beleid binnen ondernemingen. Durk Groenveld (Woodwater Legal) bespreekt de rol van de jurist bij duurzame gebiedsontwikkeling en energietransitie. Anilla Nasreen en Tawnee Hill (IKEA) delen hun ervaringen met de implementatie van duurzaamheid binnen een internationale onderneming. Tim Bleeker (Vrije Universiteit Amsterdam) analyseert de gevolgen van recente Europese ontwikkelingen voor klimaatverplichtingen van ondernemingen.

Ook de procespraktijk en maatschappelijke context krijgen aandacht. Christiaan Alberdingk Thijm en Minke Gommer (Bureau Brandeis) bespreken strategische procedures op het snijvlak van mensenrechten en klimaat. Eefje de Kroon (Greenpeace) belicht de wisselwerking tussen recht en maatschappelijke actie. Vanuit gedragswetenschappelijk perspectief laten Sara Wortelboer en Yvette Stevens (Stichting Klimaatpsychologie) zien hoe psychologische factoren besluitvorming beïnvloeden en welke vaardigheden juristen helpen om lastige gesprekken met cliënten over risico’s, verantwoordelijkheid en transitie effectief te voeren.

Kosten: leden € 37,50, niet-leden € 97,50
PO-punten: 4
Aanmelden en meer informatie: rechtvoorklimaat.nl