Contra Jip en Janneke
‘The Plaintiffs, Jack “Doe” and Jill “Doe”, both minors, do hereby allege that (1) they suffered grievous and permanent injuries when a steel bucket manufactured by the Defendant, Imperial Bucket Corporation, proved to be of unsafe design and manufacture, and without proper safety guards, so as to allow it to be operated in an unsafe manner by these minors; and (2) the Defendant is guilty of such gross product liability as to be responsible for these injuries and therefore should compensate Jack and Jill for a sum greater than five million dollars ($ 5,000,000).’
Het citaat is uit een boekje dat alweer geruime tijd geleden op de markt verscheen, maar dat nog steeds actueel is. Welke lezer weet meteen om welke zaak het hier gaat? Het antwoord is: het gaat helemaal niet om een zaak, maar om een gejuridiseerde versie van een Engels kinderrijmpje – Jack and Jill. Die ‘went up the hill to fetch a pail of water. Jack fell down and broke his crown, and Jill came tumbling after’.
Men hoort tegenwoordig wel pleidooien voor ‘klare taal in het bestuursrecht’ en voor ‘clarity and plain language’. Dat is natuurlijk het domste wat een jurist kan doen. Waar wij als beroepsgroep baat bij hebben, is het behoud van onze mandarijnentaal. Niets geen Jip en Janneke-geklets; giet gewonemensentaal in vakjargon, met wat archaïsche woorden, een tikkeltje Latijn en lange zinnen. Het effect – legalese noemen de Amerikanen dat – is dat gewone mensen het recht niet meer begrijpen en hun toevlucht wel moeten zoeken bij de jurist. Zo is onze werkgelegenheid tot in lengte van dagen verzekerd.
Nog een voorbeeld, ontleend aan bovenbedoeld boekje (David Fisher, Legally correct fairy tales. Bedtime classics translated into the legalese, New York: Warner Books 1996, 116 p.). Deze keer is het een transcriptie van Humpty Dumpty:
‘On the fourth day of June in this year of the King, Mr. Humphrey “Humpty” Dumpty was walking on Kings Lane, in Kingstown, when a sudden and severe rain shower caused him to take shelter beneath several large trees. Mr. Dumpty did thereupon endeavor to await the conclusion of said shower by sitting on a high stone wall. There were no warning signs of any kind in proximity to this wall. There were no barriers of any kind, including but not limited to fences, gates, or concertina wire, preventing access to this wall. There were no guards of any kind, including but not limited to human guards and guard dogs, preventing access to this wall. Therefore Mr. Dumpty did unknowingly climb upon a dangerous and unprotected wall and must not be seen to be liable for his subsequent injury’ (p. 47).
Een prachtige tekst, veel beter dan het origineel. Als iedere juridisch student nu eens zo leert te schrijven, dan zit het met die juridische opleiding wel goed.
Deze column is eerder verschenen in Ars Aequi december 2008