Toont alle 8 resultaten

‘Inter armes silent leges?’

Over de moeizame verhouding van het recht tot oorlog

T.J.M. Mertens, L. Peperkamp

Ìn deze rechtsfilosofische bijdrage aan het bijzonder nummer 2009 'Oorlog en Recht' wordt ingegaan op wat oorlog eigenlijk is en wat de bijdrage van het recht bij oorlogsvoering en vrede kan zijn. Daarbij wordt eerst ingegaan op de verschillen tussen de rechtvaardige en onrechtvaardige oorlog. Hierbij komt eerst het pacifisme (afwijzen van iedere vorm van geweld op morele gronden), realisme (geweld zit nou eenmaal in de mens). Bij beide vormen van het benaderen van oorlog speelt moraal geen rol. De auteurs betogen dat er wel degelijk sprake is van morele maatstaven bij het beoordelen van een oorlog, namelijk of deze gerechtvaardigd of niet gerechtvaardigd is. Daarbij moet voldaan zijn aan de criteria om een oorlog te beginnen (ius ad bellum) en de criteria op welke wijze deze dient te worden gevoerd (ius in bello). Vervolgens wordt er ingegaan op de uitwerking van deze criteria in de Gaza-oorlog in Israël. Daarna komt het debat hierover in Nederland aan de orde waarbij de begrippen zelfverdediging, proportionaliteit en non-combattantenimmuniteit aan de orde komen.

Bijzonder nummer | Oorlog & recht
Juli 2009
AA20090458

Buffy en de democratisering van de Grundnorm

B.M.J. van Klink

Post thumbnail

In dit artikel analyseert de schrijver op een amusabele wijze de televisieserie 'Buffy the Vampire Slayer' en gaat daarbij in op de juridische elementen. De schrijver bespreekt het geweldsmonopolie dat Buffy doorbreekt op een beperkt terrein en de rechtsmacht die haar wordt toegekend. De schrijver gaat in op het bestaan van rechtsnormen en hun oorsprong. Daarnaast behandelt de schrijver de toe-eigening en overname van de rechtsmacht.

Blauwe pagina's | Recht en Cultuur
Januari 2009
AA20090006

De zaak-Rodney King (1991)

Th.A. de Roos

In deze bijdrage aan de Rode Draad 'Historische Rechtszaken' wordt rechtzaak inzake Rodney King besproken.

Overig | Rode draad | Historische rechtszaken
November 2003
AA20030823

Dienstweigeren en Vluchtelingenstatus

T.P. Spijkerboer

In het onderstaande komt de vraag aan de orde of dienstweigeraars uit landen waar geen wettelijke of feitelijke mogelijkheid tot dienstweigeren en/of vervangende dienstplicht bestaat, in Nederland aanspraak kunnen maken op de vluchtelingenstatus. Allereerst zal bekeken worden wie, naar internationale en Nederlandse maatstaven, als dienstweigeraar aangemerkt kan worden. Daarna zal de vraag aan de orde komen of dienstweigeren beschouwd kan worden als een (uitvloeisel van een) mensenrecht. Vervolgens wordt onderzocht of dienstweigeren naar geldend internationaal recht onder omstandigheden een plicht kan zijn. Tot slot wordt de kwestie behandeld wanneer het optreden van de autoriteiten van het land van herkomst tegenover een dienstweigeraar als vervolging in de zin van het Vluchtelingenverdrag moet worden aangemerkt.

Verdieping | Verdiepend artikel
December 1988
AA19880842

Recht, taal en de ordening van de werkelijkheid: grensbepalingen, grensverkenningen en grensoverschrijdingen

A.M.P. Gaakeer

Taal is het levend instrument waarmee wij recht spreken en bespreekbaar maken en, uiteindelijk, bepalen wat rechtens heeft te gelden. Het recht beoogt immers ordening, van de samenleving en in het individuele geval. De taal van het recht als vervanger van het geweld van eigenrichting heeft echter ook zijn ‘grenzen’. Deze bijdrage verkent er enige.

Bijzonder nummer | Recht & taal
Juli 2015
AA20150602

Rechtsregimes tijdens militaire operaties

P. Ducheine

In deze bijdrage wil de auteur op summiere wijze de vraag beantwoorden aan de hand van welke rechtsregimes functioneel militair geweldgebruik in uitzendsituaties beoordeeld moet worden. ‘Rechtsregime’ wordt in deze bijdrage gebruikt in de betekenis van (rechts)regels die de uitvoering van operaties beheersen, inclusief geweldsinstructies. Samen met de rechtsgrondslagen –rechtsbases – voor een operatie, bieden zij het juridische kader van operaties.

Bijzonder nummer | Oorlog & recht | Verdieping | Studentartikel
Juli 2009
AA20090490

Vechten tegen geweld

H. van der Tas, P. de Vries

In dit redactionele artikel wordt ingegaan op de plannen van de overheid om tegen te gaan dat jongeren aan geweld worden blootgesteld. Zo zou er een mediakeuring moeten komen, strengere eisen voor televisie-uitzendingen met geweld en hogere straffen bij overtreding.

Opinie | Redactioneel
Juni 1997
AA19970386

Waar loopt de grens tussen oorlog en vrede?

P.H. Kooijmans

In dit artikel wordt ingegaan op de ontwikkeling van het oorlogsrecht sinds het verschijnen van het bekende boek van de Engelsman Oppenheim (in twee delen) 'Peace’, en ‘Disputes, War and Neutrality’. Vervolgens komt de oprichting van de Volkenbond aan de orde, waarbij de verdragssluitende staten afspraken geen geweld meer te gebruiken. Hier is ook het VN Handvest op gebaseerd: een verbod op geweld tussen staten. Daar zijn een tweetal uitzonderingen op gemaakt: de VN Veiligheidsraad staat het gebruik van geweld toe of een staat houdt zich niet aan het geweldsverbod, dan is hierop reageren door middel van geweld mogelijk (zelfverdediging). Deze twee uitzonderingen worden beschreven. Vervolgens komen vredebewarende operaties aan de orde die door de VN Veiligheidsraad gelast kunnen worden en welke operaties verschillende uitwerkingen kunnen hebben. Daarnaast wordt er nog in gegaan op het gebruik van geweld tegen niet-statelijke actoren (terrorisme) en komen recente gebeurtenissen daarbij aan de orde.

Bijzonder nummer | Oorlog & recht
Juli 2009
AA20090447

Toont alle 8 resultaten